Komunikat – TK zakwestionował części zmian regulaminu sądów powszechnych (U 4/25)
12 listopada 2025 r. TK jednogłośnie rozstrzygnął sprawę U 4/25 z połączonych wniosków KRS i Prezydenta RP. Zakwestionował część rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 29 września 2025 r. zmieniającego Regulamin urzędowania sądów powszechnych. Wyrok obejmuje trzy grupy przepisów i trzy odrębne podstawy oceny; pozostały zakres postępowania umorzono.
Pierwsza grupa to § 1 pkt 5 i 7, § 2 oraz § 3, uznane za niezgodne z art. 41 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych w związku z art. 92 ust. 1 i art. 7 Konstytucji. TK stwierdził, że istotnie zmienione fragmenty nie zostały przedstawione KRS do wymaganej opinii. Rada opiniowała projekt z 14 sierpnia, lecz późniejsze zmiany treści nie były objęte tą opinią.
Trybunał zaznaczył, że obowiązek zasięgnięcia opinii dotyczy wszystkich zagadnień regulowanych w akcie. Nie uznał zatem, że minister w ogóle nie przeprowadził konsultacji, lecz wskazał brak opinii o konkretnych zmodyfikowanych rozwiązaniach.
Druga grupa to § 1 pkt 2 i 3, zakwestionowane w związku z art. 47a ustawy i art. 92 ust. 1 Konstytucji. Według TK przewidziana w nich możliwość wyznaczania członków składu przez przewodniczącego wydziału tworzyła alternatywę wobec ustawowego losowego przydziału spraw. Ustawa przewiduje wyjątek związany z pełnieniem dyżuru, lecz nie upoważnia ministra do ustanawiania dodatkowych odstępstw w regulaminie.
Trzecia grupa obejmuje § 1 pkt 6 lit. b, uznany za niezgodny z art. 47b ustawy w związku z art. 92 ust. 1 Konstytucji. TK ocenił, że przyznane prezesowi sądu uprawnienie do zmiany składu wykraczało poza ustawowe przypadki niemożności rozpoznania sprawy lub długotrwałej przeszkody w dotychczasowym składzie.
Uzasadnienie wiąże wszystkie trzy rozstrzygnięcia z wykonawczym charakterem rozporządzenia: regulamin nie może zmieniać zasad określonych w ustawie ani być wydany z pominięciem wymaganego trybu. Sentencja nie eliminuje całego rozporządzenia, mimo szerszych żądań wnioskodawców.
Składowi przewodniczył Bartłomiej Sochański, sprawozdawcą był Michał Warciński, a trzecim członkiem Wojciech Sych.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/rozporzadzenie-ministra-sprawiedliwosci-w-sprawie-zmiany-rozporzadzenia-regulamin-urzedowania-sadow-powszechnych-odstepstwo-od-ustanowionego-ustawa-losowego-systemu-przydzialu-spraw-sedziom-5. Data dodania i pozyskania: 2025-11-13. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.