Komunikat – TK zakwestionował automatyczne wyłączenie sędziego z powodu powołania (P 7/23)

25 listopada 2025 r. TK jednogłośnie rozstrzygnął sprawę P 7/23 z pytania Sądu Najwyższego. Zakwestionował wykładnię art. 48 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego, według której okoliczność związana z powołaniem sędziego przez Prezydenta na wniosek KRS stanowi przesłankę jego wyłączenia z mocy samej ustawy. Wzorcami były art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji.

Trybunał opisał przedmiot kontroli jako normę wywodzoną z przepisu przez część składów SN w następstwie uchwały połączonych izb z 23 stycznia 2020 r. Wskazał, że kwestionowana praktyka opiera się na ocenie statusu sędziów powołanych po zmianach ustawy o KRS z 2017 r.

TK powiązał rozstrzygnięcie z prezydencką prerogatywą powoływania sędziów. Podtrzymał własne stanowisko, że akt powołania nadaje inwestyturę i nie podlega następczej kontroli innych organów. W komunikacie wskazał jednakowy status orzeczniczy osób powołanych i obowiązek stosowania Konstytucji oraz ustaw w konkretnych sprawach.

Odwołał się do wyroków P 13/19 i P 10/19 dotyczących art. 49 § 1 k.p.c., uznając ich rozumowanie za odpowiednie także dla wyłączenia ustawowego. Przypomniał również własny wyrok U 2/20 w sprawie uchwały połączonych izb SN. W jego ocenie kontynuowanie zakwestionowanej interpretacji narusza ostateczność i powszechną moc orzeczeń TK.

Są to oceny Trybunału dotyczące konkretnego sposobu rozumienia przepisu. Sentencja nie znosi całej instytucji wyłączenia sędziego ani pozostałych ustawowych przesłanek służących bezstronności w konkretnej sprawie.

Składowi przewodniczył Bogdan Święczkowski, sprawozdawcą był Justyn Piskorski, a ponadto orzekali Krystyna Pawłowicz, Stanisław Piotrowicz i Jarosław Wyrembak.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/okolicznosc-powolania-sedziego-przez-prezydenta-rp-na-wniosek-krs-rozumiana-jako-przeslanka-wylaczenia-sedziego-z-mocy-ustawy-4. Data dodania i pozyskania: 2025-11-26. Opracowanie.

Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.