Komunikat – TK uznał pięcioletni termin skargi pauliańskiej za zgodny z prawem do sądu (SK 89/19)
18 grudnia 2024 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł w sprawie SK 89/19, że art. 534 Kodeksu cywilnego jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Rozstrzygnięcie dotyczy pięcioletniego terminu żądania uznania czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzyciela za bezskuteczną. Termin liczy się od dokonania czynności.
Wyrok zapadł jednogłośnie. W pozostałym zakresie postępowanie umorzono, dlatego wynik merytorycznej kontroli odnosi się do prawa do sądu i proporcjonalności jego ograniczenia, a nie do wszystkich wzorców wymienionych w skardze.
Trybunał wyjaśnił szczególny charakter skargi pauliańskiej. Pozwala ona wierzycielowi wykroczyć poza stosunek łączący go z dłużnikiem i wystąpić przeciwko osobie trzeciej, gdy dłużnik uszczuplił majątek z pokrzywdzeniem wierzyciela. Jest to dodatkowy instrument ochrony wierzytelności, mający charakter wyjątkowy.
Zdaniem TK ustawodawca nie musi zapewniać bezterminowego korzystania z tego środka. Wyznaczenie terminu mieści się w swobodzie ustawodawczej, jeżeli zachowuje proporcjonalność i właściwie równoważy interesy uczestników stosunków cywilnych.
Trybunał uznał pięcioletni termin zawity za uzasadniony potrzebą stabilizacji sytuacji prawnej uczestników obrotu. Powiązał tę funkcję z ochroną porządku publicznego, wymienioną w art. 31 ust. 3 Konstytucji jako wartość mogąca uzasadniać ograniczenie korzystania z praw i wolności.
Składowi przewodniczył Stanisław Piotrowicz, sprawozdawcą był Rafał Wojciechowski; orzekali także Jakub Stelina, Wojciech Sych i Andrzej Zielonacki.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/brak-mozliwosci-uznania-czynnosci-prawnej-dokonanej-z-pokrzywdzeniem-wierzycieli-za-bezskuteczna-po-uplywie-pieciu-lat-od-daty-tej-czynnosci-5. Data dodania i pozyskania: 2024-12-19. Opracowanie.
Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/calculator-and-pen-on-table-209224/. Data wykonania: 2016-09-19. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.