Komunikat – TK o uchwale trzech izb Sądu Najwyższego (U 2/20)
20 kwietnia 2020 r. Trybunał Konstytucyjny uznał uchwałę trzech połączonych izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. za niezgodną ze wskazanymi przepisami Konstytucji, Traktatu o Unii Europejskiej i Europejskiej Konwencji Praw Człowieka. Wyrok U 2/20 zapadł na wniosek premiera i dotyczył uchwały BSA I 4110 1/20.
Sentencja wskazywała art. 179, art. 144 ust. 3 pkt 17, art. 183 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 7 i art. 2 Konstytucji, art. 2 i art. 4 ust. 3 TUE oraz art. 6 ust. 1 EKPC. W pozostałym zakresie postępowanie umorzono.
TK najpierw uznał uchwałę za akt zawierający normy generalne i abstrakcyjne, podlegający jego kontroli. Wiązał tę ocenę z mocą zasad prawnych oraz zastosowaniem uchwały do nieograniczonej liczby przyszłych przypadków. Odrzucił traktowanie jej wyłącznie jako aktu stosowania prawa.
Według większości składu uchwała ingerowała w skutek powołania sędziego przez prezydenta i przekraczała granice nadzoru orzeczniczego SN. TK argumentował, że akt podustawowy nie może pozbawiać lub generalnie ograniczać uprawnienia do orzekania wynikającego z nominacji.
W odniesieniu do TUE i EKPC Trybunał odwołał się do zasad państwa prawnego, lojalnej współpracy oraz niezależnego i bezstronnego sądu. Przyjął, że uchwała nie uwzględniała właściwie konstytucyjnych zasad powoływania sędziów. Było to stanowisko przedstawione przez TK w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Trybunał zaznaczył, że w tej sprawie badał zgodność krajowej uchwały z prawem europejskim; nie rozstrzygał o zgodności samego prawa UE z Konstytucją.
Orzeczenie zapadło większością głosów. Zdania odrębne zgłosili Leon Kieres, Piotr Pszczółkowski i Jarosław Wyrembak. Sprawę rozpoznano w pełnym składzie pod przewodnictwem Julii Przyłębskiej, ze Stanisławem Piotrowiczem jako sprawozdawcą.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/11041-uchwala-skladu-polaczonych-izb-cywilnej-karnej-oraz-pracy-i-ubezpieczen-spolecznych-sadu-najwyzszego-z-dnia-23-stycznia-2020-r-sygn-akt-bsa-i-4110-120. Data dodania i pozyskania: 2020-04-21. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.