Komunikat – TK o równowadze między sądami a Ministrem Sprawiedliwości (K 31/12)
Nadzór administracyjny ministra nad sądami został zaakceptowany, ale TK zakwestionował brak części gwarancji dla organów sądowych. Wyrok ogłoszono 7 listopada 2013 r. po rozpoznaniu w pełnym składzie wniosku KRS na rozprawie 30 października 2013 r. Sprawa obejmowała tryb uchwalenia reformy oraz podział kompetencji w administracji sądowej.
TK uznał nowelizację z 18 sierpnia 2011 r. za zgodną z przywołanymi wzorcami konstytucyjnymi dotyczącymi stanowienia ustaw i roli KRS. Pierwsze czytanie w komisji naruszyło Regulamin Sejmu, ale według Trybunału nie zaszkodziło dalszym pracom ani udziałowi posłów. W kwestii opinii KRS znaczenie ma treść projektu: nie jest konieczne ponowne opiniowanie wersji końcowej, jeżeli wcześniejsza opinia zachowuje aktualność.
Trybunał zaakceptował przepisy o nadzorze administracyjnym, rozdziale zadań prezesa i dyrektora sądu, wynagradzaniu dyrektora przez ministra oraz indywidualnych planach rozwoju sędziów. Wyjaśnił, że administracja ma wspierać orzekanie. Dyrektor odpowiada za warunki organizacyjne i majątkowe, ale nie sprawuje wymiaru sprawiedliwości. Również oceny pracy sędziów i ich plany rozwoju nie mogą obejmować treści rozstrzygnięć ani czynności podejmowanych podczas rozpoznawania spraw.
Niezgodność z art. 10 ust. 1 i art. 173 Konstytucji stwierdzono w odniesieniu do art. 32b § 1 i 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Nie określają one skutków negatywnej oceny sprawozdania dyrektora przez zgromadzenie sędziów ani wniosku prezesa o odwołanie dyrektora. Zdaniem TK pozostawienie ministrowi pełnej swobody osłabia kontrolę wykonywaną przez sędziów.
Te same wzorce naruszają art. 37g § 5 i art. 37h § 2 w części wykluczającej zastrzeżenia do pisemnej uwagi ministra oraz odmowy przyjęcia informacji rocznej prezesa sądu apelacyjnego. TK wskazał potrzebę ochrony pozycji prezesa i równowagi władz. Dla zakwestionowanych zakresów przewidział utratę mocy po osiemnastu miesiącach od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw; pozostałą część postępowania umorzył.
Przewodniczącym był prezes Andrzej Rzepliński, a sprawozdawcą wiceprezes Stanisław Biernat. Zdania odrębne zgłosili Zbigniew Cieślak, Maria Gintowt-Jankowicz, Wojciech Hermeliński, Teresa Liszcz, Piotr Tuleja, Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, Andrzej Wróbel oraz Marek Zubik.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/5722-zmiana-ustawy-prawo-o-ustroju-sadow-powszechnych. Data dodania i pozyskania: 2013-11-07. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.