Komunikat – TK o przerzucaniu na samorządy kosztów publicznej ochrony zdrowia (K 4/17)

20 listopada 2019 r. TK w sprawie K 4/17 zakwestionował obowiązek pokrywania przez samorząd straty netto samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej w zakresie, w którym strata wynika z obligatoryjnych skutków finansowych przepisów powszechnie obowiązujących.

Rozstrzygnięcie dotyczyło art. 59 ust. 2 ustawy o działalności leczniczej w związku z dalszymi wskazanymi przepisami. TK stwierdził niezgodność z art. 167 ust. 4 w związku z art. 166 ust. 2, art. 68 ust. 2 i art. 2 Konstytucji. Art. 166 ust. 1 uznał za nieadekwatny wzorzec w badanym zakresie; pozostały zakres postępowania umorzono.

Według Trybunału samo utworzenie zakładu przez samorząd nie czyni finansowania gwarantowanych świadczeń zdrowotnych jego zadaniem własnym. W przyjętym ustawowo systemie odpowiedzialność za środki służące dostępowi do tych świadczeń ponoszą właściwi ministrowie i NFZ.

TK wskazał, że zadłużenia placówek nie można wyjaśniać wyłącznie błędami zarządzania. Nowe obowiązki ustawowe, w tym wzrost kosztów personelu i standardów opieki, nie zawsze wiążą się z odpowiednią zmianą finansowania. Dodatkowo rozliczanie kontraktów może nie pokrywać wszystkich świadczeń wymaganych prawem.

W ocenie Trybunału przenoszenie takich kosztów na samorząd bez adekwatnych środków narusza reguły finansowania zadań publicznych. Obowiązek likwidacji zadłużonego zakładu budził także zastrzeżenia z perspektywy dostępu pacjentów do leczenia.

Utratę mocy zakwestionowanego zakresu regulacji odroczono o osiemnaście miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Wyrok nie znosił od razu wszelkiej odpowiedzialności samorządów za każdą stratę placówki.

Orzeczenie zapadło większością głosów; zdanie odrębne złożył Mariusz Muszyński. Przewodniczył Stanisław Rymar, a sprawozdawcą była Małgorzata Pyziak-Szafnicka.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/10855-odpowiedzialnosc-finansowa-jednostek-samorzadu-terytorialnego-samorzadu-wojewodztwa-mazowieckiego-jako-podmiotu-tworzacego-za-strate-netto-samodzielnych-publicznych-zakladow-opieki-zdrowotnej. Data dodania i pozyskania: 2019-11-21. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/close-up-photo-of-a-stethoscope-40568/. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.