Komunikat – TK o przenoszeniu sędziów między izbami SN i unijnej kontroli nominacji (P 10/24)

10 września 2026 r. TK rozstrzygnął sprawę P 10/24 z pytania SN. Uznał art. 35 § 2 ustawy o SN, pozwalający na przeniesienie sędziego do innej izby za jego zgodą, za zgodny z art. 179 w związku z art. 176 ust. 2 Konstytucji. W dwóch pozostałych punktach zakwestionował określony zakres i wykładnię przepisów prawa UE dotyczące oceny procedury nominacyjnej przez TSUE oraz związania tą oceną sądów polskich. Zdanie odrębne zgłosił Jarosław Wyrembak.

W pierwszej części TK wskazał, że stabilność stanowiska sędziowskiego służy prawu obywatela do niezależnego sądu. Z ochrony przed przeniesieniem wbrew woli nie wynika jednak zakaz przeniesienia za zgodą sędziego. Trybunał odwołał się do art. 180 Konstytucji i wieloletniej tradycji tej instytucji, sięgającej regulacji z 1928 r. Nie podzielił więc zarzutu, że zmiana izby za zgodą zainteresowanego jest sama w sobie sprzeczna z konstytucyjnym powołaniem.

Drugi punkt obejmuje art. 19 ust. 1 akapit drugi TUE w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych i art. 267 TFUE w zakresie przypisywania TSUE kompetencji do oceny rozpatrywania, oceniania i przedstawiania Prezydentowi wniosku o powołanie sędziego oraz stwierdzania, że skład z powołaną osobą nie jest niezawisłym i bezstronnym sądem ustanowionym ustawą. Trzeci dotyczy interpretacji wiążącej polski sąd taką oceną.

TK uznał te normy za niezgodne z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 90 ust. 1, art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 oraz art. 187 ust. 1 i 4 Konstytucji. Argumentował, że kompetencje przekazuje się organizacji międzynarodowej wyraźnie, a ich zakres nie może być poszerzany samą praktyką orzeczniczą. Według TK oceniana kompetencja TSUE nie mieści się w przekazaniu dokonanym przez Polskę.

Trybunał odwołał się do osobistej prerogatywy Prezydenta i konstytucyjnej roli KRS. Wskazał, że związanie polskiego sądu kwestionowaną wykładnią prowadziłoby do pośredniej kontroli aktu powołania oraz dawałoby orzecznictwu międzynarodowemu pierwszeństwo przed normami konstytucyjnymi. Są to stanowiska TK dotyczące relacji prawa krajowego i unijnego, a nie opis zgody wszystkich organów na tę interpretację.

Komunikat zastrzega, że wyrok nie kwestionuje obowiązywania traktatów w zakresie kompetencji rzeczywiście przekazanych. TK przypisuje mu skutek wyłączenia w Polsce norm i rozstrzygnięć opartych na zakwestionowanej kompetencji. Nie należy przedstawiać tego jako unieważnienia całego prawa UE ani wszystkich orzeczeń TSUE. Przewodniczył Justyn Piskorski, a sprawozdawcą był Stanisław Piotrowicz.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/status-sedziego-4. Data dodania i pozyskania: 2026-09-11. Opracowanie.

Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.