Komunikat – TK o odmowie kolejnego pełnomocnika z urzędu (SK 6/18)

20 listopada 2019 r. TK jednogłośnie potwierdził w sprawie SK 6/18 konstytucyjność trzech rozwiązań dotyczących pomocy prawnej przy skardze konstytucyjnej: odmowy kolejnego pełnomocnika po rzetelnej opinii o braku podstaw skargi, orzekania przez referendarza oraz sądowej kontroli jego decyzji.

Pierwsza część wyroku obejmowała art. 117 § 5 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2018 r. TK uznał, że art. 79 ust. 1 Konstytucji nie wymaga ustanawiania następnego pełnomocnika, gdy poprzedni z zachowaniem należytej staranności stwierdził brak podstaw do skargi konstytucyjnej.

Według TK zadaniem adwokata lub radcy prawnego jest profesjonalna ocena sytuacji, a nie wniesienie skargi niezależnie od jej dopuszczalności. Pomoc finansowana publicznie nie musi prowadzić do sporządzania pism oczywiście bezzasadnych. Staranność opinii podlega kontroli sądowej, a nierzetelność pełnomocnika może rodzić odpowiedzialność.

Druga część dotyczyła art. 123 § 2 k.p.c. i uprawnienia referendarza do orzekania o ustanowieniu pełnomocnika przed TK. Trybunał uznał, że pomoc prawna jest kwestią uboczną, a prawo do sądu nie wymaga, by każdą wstępną decyzję podejmował sędzia. Istotna jest możliwość uzyskania ostatecznej kontroli sądowej.

Trzecia część obejmowała art. 398²³ § 2 zdanie drugie k.p.c. w brzmieniu do 6 listopada 2019 r. Rozpoznawanie przez sąd skargi na odmowę referendarza jako przez drugą instancję uznano za zgodne z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji. Taka kontrola pozwala usuwać błędne lub arbitralne rozstrzygnięcia.

Pozostały zakres postępowania umorzono. Składowi przewodniczył Wojciech Sych, a sprawozdawcą był Leon Kieres.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/10856-kompetencja-referendarza-sadowego-do-orzekania-o-przyznaniu-lub-odmowie-przyznania-pomocy-prawnej. Data dodania i pozyskania: 2019-11-21. Opracowanie.

Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.