Komunikat – TK o ochronie własności spółdzielni przy wykupie lokali (P 16/08)

Przymusowe przenoszenie mieszkań na warunkach narzuconych spółdzielni narusza ochronę jej majątku — tak TK uzasadnił wyrok z 17 grudnia 2008 r. Pełny skład rozpoznał pytania prawne Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia dotyczące obowiązku wykupu lokali i odpowiedzialności za niezawarcie umów.

TK zakwestionował art. 12 ust. 1 i art. 17¹⁴ ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych w części nakazującej przekazanie własności po dokonaniu jedynie wskazanych ustawą spłat. Stwierdził naruszenie art. 64 ust. 2 i 3 w związku z art. 21 ust. 2 Konstytucji. Wyjaśnił, że spółdzielnia traci własność bez odpowiedniego ekwiwalentu i bez możliwości ukształtowania warunków umowy. Konstytucyjne wspieranie uzyskania mieszkania nie oznacza samoistnego roszczenia o nabycie jego własności.

Za sprzeczne z art. 2 Konstytucji uznano przepisy wyznaczające terminy zawarcia umów: art. 12 ust. 1¹ i art. 17¹⁴ ust. 1¹ oraz art. 8 ust. 1 nowelizacji z 14 czerwca 2007 r. Sankcje za dopuszczenie do niezawarcia umów, przewidziane w ustawie oraz w art. 8 ust. 2 nowelizacji, naruszają art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Trybunał wskazał, że wyeliminowanie karalności wymaga umarzania toczących się spraw, a wobec osób już ukaranych — wznowienia postępowań.

Utratę mocy przepisów dotyczących warunków i terminów wykupu odroczono o dwanaście miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. TK uzasadnił to ochroną rozpoczętych działań i poniesionych nakładów. W pozostałym zakresie postępowanie umorzono.

Przewodniczył Bohdan Zdziennicki; sprawę referowali Ewa Łętowska i Marek Kotlinowski. Zdania odrębne do części merytorycznej zgłosili Zbigniew Cieślak, Maria Gintowt-Jankowicz, Mirosław Granat, Marek Kotlinowski i Teresa Liszcz. Do części dotyczącej odroczenia zgłosili je Bohdan Zdziennicki, Ewa Łętowska, Janusz Niemcewicz i Mirosław Wyrzykowski.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/3453-zasady-zawierania-umow-przez-spoldzielnie-mieszkaniowe-o-przeniesienie-wlasnosci-lokalu oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5090-zasady-zawierania-umow-przez-spoldzielnie-mieszkaniowe-o-przeniesienie-wlasnosci-lokalu. Data dodania i pozyskania: 2008-12-17. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.