Komunikat – TK o karalności odmowy świadczenia usługi (K 16/17)
26 czerwca 2019 r. TK orzekł w sprawie K 16/17, że art. 138 kodeksu wykroczeń jest niezgodny z art. 2 Konstytucji w części obejmującej umyślną, nieuzasadnioną odmowę świadczenia, do którego usługodawca jest obowiązany. Wyrok zapadł większością głosów; zdania odrębne złożyli Leon Kieres i Wojciech Sych.
Prokurator Generalny kwestionował przepis z trzech perspektyw: proporcjonalności penalizacji, wolności sumienia i religii oraz wolności działalności gospodarczej. TK rozstrzygnął sprawę na podstawie pierwszego, najszerszego zarzutu.
Trybunał uznał sankcję wykroczeniową za reakcję nieadekwatną do celu regulacji. Wskazał też na niejasność pojęć obowiązku świadczenia usługi i nieuzasadnionej odmowy. Według TK ich niedookreśloność pozwalała na zbyt szerokie interpretacje, których nie można było usunąć wykładnią zgodną z Konstytucją.
Po stwierdzeniu niekonstytucyjności zakwestionowanej normy w świetle art. 2 Trybunał uznał dalsze orzekanie o wolności sumienia i działalności gospodarczej za zbędne. W pozostałym zakresie postępowanie umorzono. Sentencja nie stanowiła zatem osobnego rozstrzygnięcia, że każda odmowa uzasadniana sumieniem jest dopuszczalna.
Składowi przewodniczył Andrzej Zielonacki, a sprawozdawcą był Mariusz Muszyński. Pełny tekst sentencji opublikowano jako odrębny materiał źródłowy.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/10679-odmowa-swiadczenia-uslugi-ze-wzgledu-na-wolnosc-sumienia-i-religii-uslugodawcy. Data dodania i pozyskania: 2019-06-27. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.