Komunikat – TK o karach finansowych i środkach tymczasowych TSUE (K 8/21)
11 grudnia 2023 r. TK wydał wyrok K 8/21 dotyczący art. 279 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 39 Statutu TSUE. Uznał te przepisy za niezgodne z Konstytucją w zakresach odnoszących się do nakładania na Polskę kar finansowych lub ryczałtu na podstawie art. 279 oraz środków tymczasowych przez prezesa lub sędziego TSUE.
Pierwsze rozstrzygnięcie oparto na art. 2 w związku z art. 4 ust. 1 Konstytucji, drugie na art. 2 w związku z art. 8 ust. 1. Sprawę zainicjował Prokurator Generalny. TK badał normy wywodzone z konkretnych przepisów dotyczących zabezpieczenia postępowania, nie wszystkie traktatowe podstawy kar finansowych.
W uzasadnieniu przedstawionym w komunikacie TK odróżnił karę za niewykonanie wyroku w procedurze przewidzianej w art. 260 TFUE od kar służących wymuszeniu wykonania środka tymczasowego. Uznał, że wywodzenie tej drugiej kompetencji z art. 279 rozszerza zobowiązania państwa poza uzgodnione procedury traktatowe.
Zdaniem Trybunału kara pieniężna, której skutki nie są odwracalne, nie odpowiada istocie tymczasowego zabezpieczenia. TK powiązał ten zarzut z zasadą praworządności i suwerenności Narodu oraz z wymaganiem zgody państwa na zakres zobowiązań międzynarodowych.
W odniesieniu do art. 39 Statutu TSUE Trybunał zakwestionował powierzenie kompetencji do zarządzania środków tymczasowych prezesowi lub pojedynczemu sędziemu oraz rozwijanie zasad tej procedury w regulaminie. W jego ocenie tak ukształtowana kompetencja może wpływać na konstytucyjne zadania polskich organów bez wystarczających kryteriów wynikających z umowy międzynarodowej.
Argumenty o przekroczeniu kompetencji i naruszeniu nadrzędności Konstytucji są stanowiskiem TK przedstawionym w tej sprawie. Sentencja nie stwierdza niezgodności całego TFUE ani nie znosi wszystkich procedur odpowiedzialności państwa członkowskiego.
Pozostałą część postępowania umorzono. Wyrok zapadł większością głosów, przy zdaniach odrębnych Piotra Pszczółkowskiego, Bartłomieja Sochańskiego, Michała Warcińskiego i Rafała Wojciechowskiego. Pełnemu składowi przewodniczyła Julia Przyłębska, sprawozdawcą był Zbigniew Jędrzejewski.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/12528-okresowa-kara-finansowa-lub-ryczalt-nakladany-przez-tsue-srodki-tymczasowe-odnoszace-sie-do-ksztaltu-ustroju-i-funkcjonowania-konstytucyjnych-organow-rzeczypospolitej-polskiej. Data dodania i pozyskania: 2023-12-12. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.