Komunikat – TK dopuścił surowszy rygor formalny zgłoszenia przez pełnomocnika (SK 51/20)

8 października 2025 r. TK większością głosów rozstrzygnął sprawę SK 51/20. Uznał art. 242 Prawa upadłościowego w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2016 r., w zakresie niewymagającym wezwania wierzyciela reprezentowanego przez adwokata lub radcę prawnego do uzupełnienia braków zgłoszenia przed jego zwrotem, za zgodny z art. 77 ust. 2 i art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Komunikat dodano 9 października.

Pozostały zakres postępowania umorzono. Wyrok nie stanowi więc merytorycznej oceny wszystkich szerszych zarzutów skargi dotyczących reguł przejściowych i szczegółowości dokumentowania wierzytelności. Zdanie odrębne zgłosił Andrzej Zielonacki.

Problem rozstrzygnięty przez TK polegał na porównaniu sytuacji strony działającej samodzielnie ze stroną reprezentowaną zawodowo. W pierwszym przypadku wadliwe pismo mogło podlegać wezwaniu do poprawienia, podczas gdy w drugim zwracano je bez takiego wezwania.

Trybunał uznał, że sam zwrot pisma niemogącego otrzymać biegu z powodu braków formalnych nie narusza prawa do sądu ani sprawiedliwej procedury. Podkreślił obowiązek szczególnej staranności zawodowej adwokatów i radców prawnych, który może uzasadniać surowsze wymagania wobec sporządzanych przez nich pism.

W ocenie TK strony korzystające z profesjonalnej pomocy i strony działające samodzielnie nie znajdują się pod tym względem w takiej samej sytuacji. Zróżnicowanie wymagań może służyć wyrównaniu faktycznych możliwości procesowych. Ryzyko błędu pełnomocnika i jego następstwa dla klienta nie przesądzają same w sobie o niekonstytucyjności takich reguł.

Składowi przewodniczył Andrzej Zielonacki, sprawozdawcą był Bartłomiej Sochański, a ponadto orzekali Jakub Stelina, Rafał Wojciechowski i Jarosław Wyrembak. Rozstrzygnięcie dotyczy historycznego brzmienia przepisu wskazanego w sentencji.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/brak-mozliwosci-dochodzenia-wierzytelnosci-z-masy-upadlosci-w-sytuacji-gdy-wierzyciele-nie-mogli-wiedziec-o-wplynieciu-wniosku-o-ogloszenie-upadlosci-4. Data dodania i pozyskania: 2025-10-10. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/calculator-and-pen-on-table-209224/. Data wykonania: 2016-09-19. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.