Komunikat – TK dopuścił kontrolę rozporządzenia unijnego w trybie skargi (SK 45/09)

Rozporządzenie unijne może podlegać kontroli konstytucyjnej zainicjowanej skargą jednostki — takie stanowisko zajął TK 16 listopada 2011 r. W rozpoznanej sprawie nie stwierdził jednak naruszenia prawa do sądu przez wyłączenie udziału dłużnika w pierwszej fazie postępowania o wykonalność zagranicznego orzeczenia.

Trybunał uznał drugie zdanie art. 41 rozporządzenia Rady nr 44/2001 za zgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 32 ust. 1 w powiązaniu z art. 45 ust. 1. Pozostałe postępowanie umorzył z przyczyn procesowych, w tym w następstwie częściowego cofnięcia skargi.

TK wyjaśnił, że art. 79 ust. 1 Konstytucji samodzielnie określa akty podlegające kontroli w trybie skargi. Obejmuje także rozporządzenia Unii, które mogą bezpośrednio kształtować sytuację jednostki i stanowić podstawę ostatecznego orzeczenia. Jednocześnie odróżnił ocenę zgodności z Konstytucją od badania ważności prawa unijnego, należącego do sądów unijnych. Podkreślił potrzebę powściągliwości, lojalnej współpracy i poszukiwania wykładni usuwającej konflikty.

W odniesieniu do procedury wykonywania orzeczeń TK wskazał na jej dwa etapy oraz wcześniejsze postępowanie w państwie pochodzenia wyroku. Ograniczenie udziału dłużnika na początku służy skuteczności wykonania, natomiast później może on przedstawić swoje racje. Zdaniem Trybunału szczególny charakter tej procedury uzasadnia odmienne uprawnienia stron i nie uprzywilejowuje wierzyciela w sposób nadmierny.

TK zaznaczył również, że skarżący kwestionujący prawo unijne powinien uprawdopodobnić obniżenie ochrony swoich praw względem poziomu konstytucyjnego. Potencjalny wyrok stwierdzający niezgodność nie pozbawiałby unijnej regulacji mocy w całej Unii, lecz dotyczyłby jej stosowania w Polsce. Sprawę rozpoznał pełny skład pod przewodnictwem prezesa Andrzeja Rzeplińskiego; sprawozdawcą był wiceprezes Stanisław Biernat.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/2657-rozporzadzenie-rady-we-nr-442001-w-sprawie-jurysdykcji-i-uznawania-orzeczen-sadowych-oraz-ich. Data dodania i pozyskania: 2011-11-16. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.