Komunikat – TK dopuścił dwie sankcje za prędkość, zakwestionował brak wyjątku (K 24/15)

Zatrzymanie prawa jazdy ma według TK przede wszystkim zapobiegać niebezpiecznej jeździe. W rozstrzygnięciu z 11 października 2016 r. Trybunał uznał, że jego administracyjny charakter pozwala łączyć ten środek z karą za wykroczenie. Zakwestionował jednak brak możliwości uwzględnienia stanu wyższej konieczności.

Postępowanie dotyczyło wniosków RPO i Prokuratora Generalnego oraz art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami w powiązaniu z art. 135 ust. 1 pkt 1a lit. a Prawa o ruchu drogowym. Łączenie odpowiedzialności TK uznał za zgodne z art. 2 Konstytucji i wskazanymi we wnioskach gwarancjami międzynarodowymi. Pominięcie stanu wyższej konieczności naruszyło natomiast art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji.

Trybunał wyjaśnił, że sama dotkliwość odebrania dokumentu ani podobieństwo do zakazu prowadzenia pojazdów nie rozstrzygają o karnym charakterze sankcji. Odrzucił też zarzut, że procedura uniemożliwia podważenie pomiaru prędkości. Według TK kierowca może kwestionować go przed starostą, następnie w postępowaniu odwoławczym i przed sądem administracyjnym. Ustalenia sądu karnego mogą dać podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Wyjątek związany ze stanem wyższej konieczności powinien zdaniem TK obejmować ratowanie życia lub zdrowia przed rzeczywistym i bezpośrednim zagrożeniem. Nie chodzi o dowolny szczególnie uzasadniony przypadek. Organ powinien móc ocenić okoliczności i uzasadnić odstąpienie od sankcji, gdy niebezpieczeństwa nie można uniknąć inaczej.

Po wycofaniu wniosku przez Prokuratora Generalnego TK umorzył dotyczącą go część sprawy; umorzenie objęło również pozostały zakres. Orzeczenie przyjęto większością głosów. Julia Przyłębska przewodniczyła składowi i złożyła zdanie odrębne, a Stanisław Biernat był sprawozdawcą.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/9388-zasady-zatrzymania-prawa-jazdy. Data dodania i pozyskania: 2016-10-11. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.