Komunikat – TK chroni amortyzację darowanego majątku rozpoczętą przed 2018 rokiem (P 11/24)

21 listopada 2024 r. Trybunał Konstytucyjny wydał w sprawie P 11/24 jednogłośny wyrok dotyczący podatkowej amortyzacji składników majątku nabytych w darowiźnie zwolnionej od podatku od spadków i darowizn. Uznał za niekonstytucyjne odebranie możliwości zaliczania odpisów do kosztów, jeżeli amortyzację rozpoczęto i nie zakończono przed 1 stycznia 2018 r.

Sentencja obejmuje art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a ustawy o PIT w związku z art. 4 pkt 1 nowelizacji z 15 czerwca 2018 r. Trybunał stwierdził naruszenie zasady ochrony interesów w toku, wywodzonej z art. 2 Konstytucji. Zakres rozstrzygnięcia dotyczy zarówno środków trwałych, jak i wartości niematerialnych i prawnych spełniających wymienione warunki.

TK przypomniał trzy przesłanki szczególnej ochrony przedsięwzięcia: przepisy muszą wyznaczać czas jego realizacji, przedsięwzięcie powinno być rozłożone w czasie, a zainteresowany musi faktycznie rozpocząć je przed zmianą regulacji. W ocenie Trybunału amortyzacja spełnia te wymagania ze względu na ustawowo określony, wieloletni charakter odpisów.

W odniesieniu do prawa do wzoru wspólnotowego minimalny okres amortyzacji wynosił 60 miesięcy. Podatnicy podejmujący ją na wcześniejszych zasadach mogli planować rozliczenia w takim horyzoncie. TK uznał, że ustawodawca nie może arbitralnie przerywać rozpoczętego procesu bez rozwiązań przejściowych pozwalających go dokończyć albo dostosować się do zmiany.

Trybunał podkreślił, że zakres pytania i wyroku wykracza poza indywidualne sprawy rozpatrywane przez WSA w Poznaniu. Obejmuje sytuacje opisane w sentencji, w których amortyzacja darowanego majątku już trwała przed 1 stycznia 2018 r. Nie jest to ogólne rozstrzygnięcie o wszystkich darowiznach i odpisach rozpoczętych później.

Osobna część komunikatu dotyczy prób ochrony podatników przez interpretacje indywidualne, objaśnienia lub praktykę organów. Zdaniem TK mogą one prowadzić do korzystnego rozstrzygnięcia jednostkowej sprawy, ale nie naprawiają braku ustawowych przepisów przejściowych. Istnienie i wysokość zobowiązania podatkowego powinny wynikać z ustawy, a obowiązek ochrony interesów w toku ciąży na ustawodawcy.

Składowi przewodniczył Zbigniew Jędrzejewski, sprawozdawcą był Rafał Wojciechowski; orzekali także Krystyna Pawłowicz, Stanisław Piotrowicz i Jarosław Wyrembak.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/uznanie-kosztow-amortyzacyjnych-za-koszty-uzyskania-przychodu-4. Data dodania i pozyskania: 2024-11-22. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/calculator-and-pen-on-table-209224/. Data wykonania: 2016-09-19. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.