Komunikat – Świadczenia za represje ZSRR a związek z polskim społeczeństwem (P 8/11)

Rozpoznając pytania sądów ze Szczecina i Warszawy, TK wyjaśnił szczególny charakter rekompensat za represje radzieckie. W wyroku z 26 lipca 2012 r. zaakceptował wymaganie więzi z polskim społeczeństwem, ocenianej na podstawie zamieszkiwania w Polsce.

Art. 8 ust. 2a ustawy z 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego uznano w tak określonym zakresie za zgodny z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji. TK orzekł zarazem, że nie jest on niezgodny z art. 77 ust. 2 ani art. 52 ust. 2, które nie stanowią odpowiednich wzorców dla tego zagadnienia.

Trybunał podkreślił, że świadczenie dotyczy działań obcego państwa i nie oznacza przejęcia odpowiedzialności za organy ZSRR. Jego ustanowienie wykracza poza konstytucyjny obowiązek rekompensowania szkód wyrządzonych przez własne organy. Ustawodawca ma więc szerszą swobodę określania kręgu uprawnionych. Świadczenie nie zależy od polskiego obywatelstwa ani sytuacji majątkowej, jest jednorazowe i nie stanowi zabezpieczenia społecznego.

TK ocenił kryterium więzi z Polską jako racjonalne również ze względu na finansowanie wypłat przez podatników. Zwrócił uwagę, że ustawa nie posługuje się cywilnoprawnym pojęciem miejsca zamieszkania. Pozostawia to sądom możliwość oceny rzeczywistych związków danej osoby z krajem. Rozprawie przewodniczył Andrzej Wróbel, a sprawozdawcą był Marek Zubik.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/2348-przeslanki-warunkujace-przyznanie-odszkodowania-za-poniesiona-szkode-uznanie-za-niewazne-orzec. Data dodania i pozyskania: 2012-07-26. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.