Komunikat – Sankcja za niewykonanie polecenia kontrolera narusza wolność osobistą (K 16/12)

Kontroler nie może uzyskiwać poprzez groźbę grzywny posłuszeństwa wobec dowolnego polecenia zatrzymania pasażera. Taką ocenę przedstawił TK w wyroku z 28 lipca 2014 r., wydanym na wniosek Prokuratora Generalnego. Art. 87b Prawa przewozowego uznano za sprzeczny z art. 41 ust. 1 w powiązaniu z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

TK wskazał różnicę między warunkami ujęcia podróżnego a zakresem sankcji. Ujęcie wymaga braku ważnego biletu oraz odmowy zapłaty i okazania dokumentu tożsamości. Nie uprawnia kontrolera do stosowania przymusu bezpośredniego. Tymczasem zaskarżony przepis pozwala karać samo opuszczenie miejsca kontroli, również wtedy, gdy nakaz pozostania nie ma uzasadnienia.

Według Trybunału taka konstrukcja pośrednio rozszerza dopuszczalność ujęcia i naraża na grzywnę także pasażerów przestrzegających prawa. Ochrona majątku przewoźników uzasadnia działania przeciw przejazdom bez biletu, ale sankcja za każde niepodporządkowanie się kontrolerowi nadmiernie ingeruje w wolność osobistą i sprzyja nadużyciom.

Marek Kotlinowski przewodniczył rozprawie, a Teresa Liszcz przedstawiła sprawę jako sprawozdawca.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/6996-prawo-przewozowe-penalizacja-zachowania-podroznego-ktory-w-czasie-kontroli-biletow-nie-pozosta. Data dodania i pozyskania: 2014-07-28. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.