Komunikat – Sądowe gwarancje wobec policyjnej inwigilacji (K 32/04)
Zgoda jednej strony rozmowy nie wystarcza do zastąpienia kontroli sądowej nad policyjną inwigilacją — tak TK ocenił jedną z regulacji zaskarżonych przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Wyrok z 12 grudnia 2005 r. objął również przechowywanie materiałów operacyjnych i zasady zbierania danych o osobach podejrzanych.
Trybunał zakwestionował art. 19 ust. 4 ustawy o Policji na podstawie art. 51 ust. 4 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, a art. 19 ust. 18 — na podstawie art. 49 w związku z art. 31 ust. 3. Wskazał, że zachowanie materiałów z kontroli prowadzonej bez zgody sądu przekracza dopuszczalne granice ingerencji. Podkreślił również podatność osoby zgadzającej się na kontrolę na naciski i jej osobisty interes w przebiegu działań. W odniesieniu do art. 7 Konstytucji art. 19 ust. 4 uzyskał rozstrzygnięcie „nie jest niezgodny”.
Art. 20 ust. 2 naruszył art. 51 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji, ponieważ nie określa dostatecznie przesłanek zbierania informacji ani ich zamkniętego katalogu. Zarządzenie nr 6 Komendanta Głównego Policji uznano za sprzeczne z art. 51 ust. 5 i art. 93 ust. 2: reguły pozyskiwania i udostępniania danych obywateli wymagają ustawy.
TK zaakceptował natomiast art. 20 ust. 17 w świetle art. 51 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3. Wyjaśnił, że legalnie uzyskane dane mogą zachować znaczenie dla innych spraw mimo uniewinnienia danej osoby lub umorzenia jej postępowania. Możliwość ich zachowania nie obejmuje wskazanych danych wrażliwych.
Za zgodny z art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 49 w związku z art. 31 ust. 3 uznano art. 19 ust. 16 w zakresie powiadamiania podejrzanego i obrońcy. Trybunał rozróżnił dostęp do materiałów po kontroli od obowiązku zawiadamiania o niej. Brak tego obowiązku wobec innych osób potraktował jako lukę legislacyjną, której nie może zbadać w tym postępowaniu.
Utratę mocy zakwestionowanych regulacji odroczono o 12 miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Przewodniczył Jerzy Stępień, sprawozdawcą był Bohdan Zdziennicki, a współsprawozdawcą Ewa Łętowska.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/4138-prowadzenie-przez-policje-kontroli-operacyjnej. Data dodania i pozyskania: 2005-12-12. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „21 kwietnia 2005 roku – Zgromadzenie Ogólne Sędziów Trybunału Konstytucyjnego.” (2005-04-21). Fot. Mariusz Bobinski. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6451-21-kwietnia-2005-roku-zgromadzenie-ogolne-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego.