Komunikat – Rozstrzygnięcie sporów kompetencyjnych dotyczących Sądu Najwyższego (Kpt 1/20)
21 kwietnia 2020 r. Trybunał Konstytucyjny wydał postanowienie Kpt 1/20 w sprawie sporów kompetencyjnych między Sądem Najwyższym a Sejmem oraz między Sądem Najwyższym a prezydentem. Postępowanie wszczęto na wniosek marszałka Sejmu.
W pierwszym sporze TK stwierdził, że SN nie może w drodze uchwały wykładniczej dokonywać zmian normatywnych dotyczących ustroju i organizacji wymiaru sprawiedliwości, także w związku z orzeczeniem sądu międzynarodowego. Takie zmiany uznał za wyłączną kompetencję ustawodawcy.
W drugim sporze TK wskazał, że powoływanie sędziów na wniosek KRS jest osobistą i definitywną kompetencją prezydenta, wykonywaną bez udziału SN. Uznał także, że konstytucyjne uprawnienia SN nie obejmują nadzoru nad wykonywaniem tej prerogatywy ani wiążącego określania warunków skuteczności nominacji.
Trybunał zakwalifikował oba spory jako pozytywne konflikty kompetencji. Według jego argumentacji uchwała SN z 23 stycznia 2020 r. wykroczyła poza ujednolicanie wykładni i wkroczyła w kompetencje innych organów. TK nie negował samej możliwości wydawania przez SN uchwał interpretacyjnych, lecz odróżnił je od tworzenia nowych norm.
W uzasadnieniu podkreślił odmienność rozstrzygania sporów kompetencyjnych od badania hierarchicznej zgodności przepisów. Przyjął też, że marszałek Sejmu jest uprawniony do inicjowania sporu między innymi organami wymienionymi w postępowaniu, nawet gdy sam nie uczestniczy w tym sporze.
Poglądy dotyczące skutków uchwały SN, prezydenckich nominacji i relacji prawa unijnego do Konstytucji były stanowiskiem TK przedstawionym w komunikacie. Postanowienie zapadło większością głosów; zdania odrębne zgłosili Leon Kieres, Mariusz Muszyński, Piotr Pszczółkowski, Jakub Stelina i Jarosław Wyrembak.
TK orzekał w pełnym składzie. Przewodniczyła Julia Przyłębska, a sprawozdawcą była Krystyna Pawłowicz. Materiał dotyczył postanowienia o sporach kompetencyjnych, odrębnego od wyroku U 2/20 wydanego dzień wcześniej.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/11048. Data dodania i pozyskania: 2020-04-22. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.