Komunikat – Równe wsparcie dla spokrewnionych opiekunów zastępczych (P 41/07)

Opiekunowie tworzący spokrewnioną rodzinę zastępczą nie mogą być pozbawiani świadczenia tylko ze względu na tę formę pieczy — stwierdził TK 22 lipca 2008 r. Rozstrzygnięcie zapadło na pytanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku i dotyczyło rodzin obciążonych obowiązkiem alimentacyjnym wobec niepełnosprawnego dziecka.

Art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych uznano za niezgodne z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji w zakresie wyłączającym osobę rezygnującą z pracy dla koniecznej opieki nad małoletnim, niepełnosprawnym krewnym innym niż własne dziecko, dla którego tworzy ona spokrewnioną rodzinę zastępczą i wobec którego ma obowiązek alimentacyjny. TK orzekł zarazem, że regulacja nie jest niezgodna z art. 20 i art. 23 Konwencji o prawach dziecka.

Trybunał uznał też art. 58 ust. 1 za sprzeczny z art. 2 i art. 18 Konstytucji w części odmawiającej świadczenia po 31 sierpnia 2005 r. osobie ustanowionej spokrewnioną rodziną zastępczą, która przed wejściem w życie ustawy pobierała zasiłek stały. Zdaniem TK rodziny te mogły ufać, że zachowają wsparcie po zmianie systemu świadczeń.

W uzasadnieniu TK wskazał podobieństwo sytuacji rodziców naturalnych i zastępczych, którzy przy niskich dochodach rezygnują z zarobkowania, by stale pielęgnować dziecko. Uznał różnicowanie ich sytuacji za naruszenie równości i ochrony rodziny. Podkreślił, że uzyskanie świadczenia wymaga spełnienia również pozostałych ustawowych warunków. Ocena innych form rodzin zastępczych wykraczała poza pytanie prawne.

Rozprawę prowadził Marek Kotlinowski. Sprawozdawca Mirosław Granat zgłosił zdanie odrębne do drugiego punktu wyroku.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/3350-prawo-do-swiadczenia-pielegnacyjnego-w-zwiazku-ze-sprawowaniem-opieki-nad-innym-niz-dziecko-pe oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5051-prawo-do-swiadczenia-pielegnacyjnego-w-zwiazku-ze-sprawowaniem-opieki-nad-innym-niz-dziecko-pe. Data dodania i pozyskania: 2008-07-22. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.