Komunikat – Retroaktywne obniżenie dochodów gmin z elektrowni wiatrowych niekonstytucyjne (K 4/19)

22 lipca 2020 r. TK wydał wyrok K 4/19 dotyczący wstecznego wejścia w życie zmian definicji budowli i elektrowni wiatrowej. Uznał art. 17 pkt 2 nowelizacji z 7 czerwca 2018 r., w zakresie nadającym moc wsteczną wskazanym zmianom, za niezgodny z zasadą nieretroaktywności prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji.

TK odroczył utratę mocy zakwestionowanej regulacji o osiemnaście miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw. Orzeczenie zapadło większością głosów, a w pozostałym zakresie postępowanie umorzono.

Zmiana definicji wpływała na wysokość podatku od nieruchomości od elektrowni wiatrowych. Jej działanie od 1 stycznia 2018 r. oznaczało dla gmin utratę części dochodów zaplanowanych według wcześniejszych zasad oraz obowiązek zwrotu nadpłat za pierwsze półrocze. Ustawa nie przewidywała mechanizmu dostosowania budżetów ani rekompensaty tych strat.

Trybunał uznał, że korzyść ekonomiczna właścicieli elektrowni nie uzasadniała w tych okolicznościach wstecznego pogorszenia sytuacji gmin. Według TK ustawodawca mógł wprowadzić nowe zasady wcześniej, bez retroakcji; wybrany sposób działania utrudnił samorządom realizację zadań na rzecz mieszkańców.

Odroczenie ma ograniczać wpływ wyroku na ukształtowane już stosunki prawne. TK wskazał ustawodawcy potrzebę przyjęcia rozwiązań doprowadzających do stanu zgodnego z Konstytucją i rekompensujących gminom poniesione straty.

W okresie odroczenia regulacja nadal obowiązuje i wymaga stosowania. W komunikacie TK możliwość odpowiedzialności odszkodowawczej państwa powiązano z sytuacją niewykonania wyroku przez ustawodawcę i późniejszej utraty mocy przepisu. Wyrok nie oznacza więc natychmiastowego przyznania gminom określonych kwot ani automatycznego przywrócenia wcześniejszego opodatkowania.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/11169-wejscie-w-zycie-przepisow-z-moca-wsteczna-elektrownie-wiatrowe. Data dodania i pozyskania: 2020-07-23. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/calculator-and-pen-on-table-209224/. Data wykonania: 2016-09-19. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.