Komunikat – Rekompensaty za ukrywanie się przed represjami poza kontrolą TK (SK 7/14)
TK umorzył 2 grudnia 2014 r. sprawę rekompensat dla osób, które uniknęły wykonania decyzji o internowaniu lub postanowienia o tymczasowym aresztowaniu. Połączone skargi konstytucyjne wnieśli A. B. i R. Z. Trybunał uznał, że żądane rozszerzenie świadczeń dotyczy zaniechania ustawodawczego, którego nie może ocenić merytorycznie.
Skarżący podważyli art. 8 ust. 1 ustawy z 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego. Zarzuty dotyczyły ograniczenia odszkodowania i zadośćuczynienia do następstw wykonania rozstrzygnięć represyjnych, z wyłączeniem szkód spowodowanych samym ich wydaniem.
Trybunał wskazał, że ustawa miała upraszczać rekompensowanie określonych represji, przede wszystkim pozbawienia życia i wolności. Nie obejmuje wszystkich krzywd doznanych przez opozycjonistów. Dla roszczeń pozostających poza jej zakresem właściwa jest droga cywilna. Świadome wyłączenie osób, których nie pozbawiono wolności, TK zakwalifikował jako zaniechanie, a nie pominięcie podlegające kontroli.
TK podkreślił zarazem konstytucyjne argumenty za szerokim zakresem rekompensat, związane z godnością, wolnością i sprawiedliwością społeczną. Decyzję o wprowadzeniu świadczeń dla osób ukrywających się pozostawił ustawodawcy. Przewodnicząca składu, sędzia Małgorzata Pyziak-Szafnicka, zgłosiła zdanie odrębne. Sprawozdawcą był Wojciech Hermeliński.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/7259-niewaznosc-orzeczen-wydanych-wobec-osob-represjonowanych-za-dzialalnosc-na-rzecz-niepodlegl. Data dodania i pozyskania: 2014-12-02. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.