Komunikat – Rekompensata za represje wymaga indywidualnej oceny (P 21/09)
Wysokość rekompensaty za bezprawne pozbawienie wolności powinien ustalać sąd z uwzględnieniem konkretnej szkody i krzywdy — wskazał TK 1 marca 2011 r. Rozpoznając pytania Sądu Okręgowego w Opolu, zakwestionował limit 25 000 zł oraz przepis pozwalający dochodzić świadczeń tylko na jednej podstawie.
Wyrok dotyczył art. 8 ust. 1a i 1d ustawy z 23 lutego 1991 r. dotyczącej osób represjonowanych za działalność niepodległościową. Limit narusza art. 64 ust. 2 w powiązaniu z art. 32 ust. 1 i art. 2 oraz art. 41 ust. 5 w powiązaniu z art. 77 ust. 1 i art. 31 ust. 3 Konstytucji. Nie jest natomiast niezgodny z art. 31 ust. 1 i 2 ani art. 77 ust. 2. Ograniczenie liczby podstaw roszczeń narusza art. 41 ust. 5; TK nie stwierdził jego niezgodności z art. 2, art. 31, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 2 i art. 77.
Trybunał nie znalazł uzasadnienia dla różnego traktowania represjonowanych zależnie od tego, czy ich działalność przypadała przed, czy po 31 grudnia 1956 r. Wskazał, że powołanie się na równowagę budżetu nie wystarcza do ustanowienia sztywnego pułapu świadczeń. Przedstawione zagrożenie dla finansów państwa uznał za hipotetyczne, a dane Ministerstwa Sprawiedliwości nie potwierdziły konieczności takiego ograniczenia.
TK podkreślił również samodzielność spraw wynikających z odrębnych przypadków pozbawienia wolności. Przyznanie rekompensaty za jedno zdarzenie nie uzasadnia zamknięcia drogi do świadczenia za inne. Ustawodawca nie wyjaśnił potrzeby wprowadzenia takiej przeszkody.
Rozprawie przewodniczyła Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz. Funkcję sprawozdawcy pełnił prezes TK Andrzej Rzepliński.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/2475-ograniczenie-mozliwosci-dochodzenia-odszkodowania-i-zadoscuczynienia-przez-osoby-represjonowane. Data dodania i pozyskania: 2011-03-01. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.