Komunikat – Przewoźnik kwestionuje karę za przejazd wybrany samowolnie przez kierowcę (SK 12/21)

Na 23 czerwca 2026 r. o godz. 12.30 TK zapowiedział ogłoszenie orzeczenia SK 12/21. Skarga dotyczy kary 20 000 zł za brak zgłoszenia przewozu towaru oraz możliwości odstąpienia od niej na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o systemie monitorowania przewozu. Przewoźnik kwestionuje sztywną sankcję oraz określenie przesłanek wyjątkowego odstąpienia.

Kontrola celno-skarbowa wykazała przewóz oleju silnikowego przez Polskę bez zgłoszenia i numeru referencyjnego. Spółka wyjaśniała, że transport z Niemiec na Litwę miał odbyć się promem z pominięciem Polski. Przedstawiła fakturę biletu i oświadczenie kierowcy o samowolnej zmianie trasy; domagała się także jego przesłuchania. Organy nie uznały wyjaśnień za podstawę odstąpienia od kary. WSA uchylił decyzje, lecz NSA uchylił ten wyrok i oddalił skargę na decyzję.

Skarżąca uważa, że represyjny charakter sankcji wymaga gwarancji odpowiedzialności osobistej. Nie neguje samej możliwości odpowiedzialności obiektywnej, lecz domaga się uwzględniania okoliczności wyłączających lub ograniczających odpowiedzialność, takich jak siła wyższa albo zachowanie osoby trzeciej. Podnosi, że odesłanie do Ordynacji podatkowej i odrębna regulacja sankcji wyłączają odpowiednie mechanizmy kodeksu postępowania administracyjnego.

Kolejny zarzut dotyczy proporcjonalności stałej kwoty oraz możliwego równoległego ukarania przewoźnika i kierowcy. Spółka wskazuje ponadto, że klauzule ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego są zbyt niejasne, by stanowić skuteczną ochronę przed dowolnością organu. Powołuje art. 42 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Są to argumenty strony skarżącej. TK ma ocenić normy prawne, a zapowiedź nie przesądza wiarygodności wyjaśnień kierowcy ani wyniku kontroli. Przewodniczyć ma Stanisław Piotrowicz, a sprawozdawcą ma być Wojciech Sych.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/odpowiedzialnosc-przewoznika-za-niedokonanie-zgloszenia-przewozu-towarow-w-warunkach-gdy-przejazd-przez-terytorium-rp-byl-wynikiem-samowolnej-decyzji-kierujacego-pojazdem-2. Data dodania i pozyskania: 2026-06-20. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/calculator-and-pen-on-table-209224/. Data wykonania: 2016-09-19. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.