Komunikat – Przekroczenie granicy nie oddaje dotkliwości deportacji (K 49/07)

Praca przymusowa po wysiedleniu z miejsca zamieszkania może być szczególnie dotkliwa także wtedy, gdy nie przekroczono granicy państwowej — ocenił TK w sprawie z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich. Po rozprawie 7 grudnia 2009 r. Trybunał wydał 16 grudnia 2009 r. wyrok dotyczący definicji deportacji.

Art. 2 pkt 2 ustawy z 31 maja 1996 r. regulującej świadczenia dla deportowanych i osadzonych w obozach pracy TK uznał za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie pomijającym wywiezienie do pracy przymusowej wewnątrz przedwojennego terytorium Polski. Postępowanie dotyczące pozostałych wzorców, czyli art. 2 i pozostałego zakresu art. 32, umorzono z powodu niedopuszczalności orzekania. TK wskazał, że argumentacja Rzecznika skupiała się na art. 32 ust. 1.

Trybunał zaakceptował wyróżnienie osób, które pracowały przymusowo w warunkach przesiedlenia. Uznał jednak, że kryterium graniczne nie odpowiada celowi świadczenia. Może bowiem uprzywilejować osobę wywiezioną do pobliskiej miejscowości poza granicą, jednocześnie wykluczając kogoś przesiedlonego o kilkaset kilometrów w jej obrębie.

TK wskazał na potrzebę możliwie szybkiej interwencji ustawodawcy ze względu na wiek i sytuację ofiar. Odniósł się również do prawa wznowienia spraw osób, którym odmówiono świadczenia z przyczyn geograficznych, na zasadach art. 190 ust. 4 Konstytucji i Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przewodniczącą składu była Ewa Łętowska, a sprawozdawcą Wojciech Hermeliński. Ewa Łętowska zgłosiła zdanie odrębne.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/3150-ustawowa-definicja-deportacji oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/4976-ustawowa-definicja-deportacji. Data dodania i pozyskania: 2009-12-16. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.