Komunikat – Prezydent kwestionuje nowelizację ustawy o Sądzie Najwyższym (Kp 1/23)
W sprawie Kp 1/23 Prezydent RP skierował do kontroli TK ustawę z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw. Komunikat dodany 30 maja przedstawia osiem grup zarzutów dotyczących testu niezawisłości sędziów, właściwości sądów i przepisów przejściowych.
Pierwsza grupa dotyczy rozszerzenia testu o wymóg ustanowienia sędziego na podstawie ustawy. Prezydent uważa, że mogłoby to umożliwić podważanie procedury powołania sędziego i wkroczyć w konstytucyjną prerogatywę głowy państwa, a także naruszyć prawo do sądu i zasadę podziału władz.
Druga obejmuje uprawnienie właściwego sądu do zainicjowania testu. Wnioskodawca podnosi ryzyko kwestionowania statusu innych sędziów oraz niejasność terminów złożenia takiego wniosku przez sąd. Trzecia grupa odnosi się do uchylenia przepisów wykluczających oparcie zarzutów wobec orzeczenia wyłącznie na okolicznościach powołania sędziego.
W czwartej grupie Prezydent kwestionuje zmiany dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej za określone działania sędziów. Dostrzega niespójność między pozostawieniem zakazu badania zgodności z prawem powołania sędziego a regulacjami, które jego zdaniem w praktyce takie badanie umożliwiają.
Piąta grupa dotyczy przekazania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu spraw dyscyplinarnych, immunitetowych i związanych z testem niezawisłości sędziów innych pionów sądownictwa. Prezydent powołuje konstytucyjny podział właściwości SN i NSA oraz prawo do sądu właściwego. Kwestionuje też organizacyjne i zawodowe przygotowanie NSA do nowych zadań; jest to argument wnioskodawcy, a nie ustalenie TK.
Szósty zarzut odnosi się do przekazania NSA spraw dyscyplinarnych następujących po wytyku judykacyjnym SN. Prezydent uważa tę kompetencję za związaną z nadzorem orzeczniczym Sądu Najwyższego nad sądami powszechnymi i wojskowymi.
Siódma grupa obejmuje nowe możliwości wznowienia postępowań dyscyplinarnych i immunitetowych. Wnioskodawca wskazuje na ich potencjalny wpływ na uzyskanie przez pokrzywdzonego naprawienia szkody w rozsądnym terminie. Ósma dotyczy 21-dniowego vacatio legis, które Prezydent uznaje za niewystarczające dla wdrożenia tak rozległych zmian.
Wniosek odwołuje się m.in. do zasad prawidłowej legislacji, podziału władz, konstytucyjnego powoływania sędziów i właściwości sądów oraz prawa jednostki do sądu. Komunikat przedstawia zastrzeżenia Prezydenta wobec ustawy; nie zawiera rozstrzygnięcia ich zasadności.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/12290-ustawa-z-dnia-13-stycznia-2023-r-o-zmianie-ustawy-o-sadzie-najwyzszym-oraz-niektorych-innych-ustaw. Data dodania i pozyskania: 2023-05-31. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.