Komunikat – Prawo łaski a postępowanie karne (K 9/17)

TK uznał 17 lipca 2018 r. w sprawie K 9/17, że przepisy postępowań karnego, wykroczeniowego i wykonawczego powinny uwzględniać abolicję indywidualną jako przeszkodę w prowadzeniu postępowania. Kontrolę zainicjował Prokurator Generalny.

Art. 17 § 1 Kodeksu postępowania karnego, art. 5 § 1 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia oraz art. 15 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego uznano za niezgodne z art. 139 zdanie pierwsze Konstytucji w zakresie, w jakim nie przewidują takiej przeszkody. W pozostałym zakresie postępowanie umorzono.

Trybunał przyjął szeroką wykładnię konstytucyjnego prawa łaski. Odróżnił je od ułaskawienia osoby prawomocnie skazanej i uznał, że obejmuje ono również abolicję indywidualną, czyli akt uniemożliwiający wszczęcie albo nakazujący zakończenie postępowania wobec oznaczonej osoby przed prawomocnym skazaniem.

W uzasadnieniu przedstawionym w komunikacie TK powiązał tę kompetencję z osobistą prerogatywą Prezydenta. Wskazał, że Konstytucja wyraźnie wyłącza prawo łaski wobec osób skazanych przez Trybunał Stanu, natomiast nie zawiera znanego wcześniejszym konstytucjom wyłączenia abolicji indywidualnej. Zdaniem TK zwykłe ustawy i ich wykładnia nie mogą zawężać konstytucyjnej kompetencji Prezydenta.

Trybunał stwierdził również, że zastosowanie abolicji nie rozstrzyga o winie ani nie wymierza kary, a więc w przyjętej przez niego interpretacji nie stanowi sprawowania wymiaru sprawiedliwości. Wyrok zapadł większością głosów; zdanie odrębne zgłosił Leon Kieres. Przewodniczył Zbigniew Jędrzejewski, sprawozdawcą był Grzegorz Jędrejek.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/10248-wykladnia-pojec-konstytucyjnych-dokonywana-przez-sad-najwyzszy-i-naczelny-sad-administracyjny. Data dodania i pozyskania: 2018-07-18. Opracowanie.

Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.