Komunikat – Prawo do sądu nie gwarantuje zwrotu każdego wydatku na adwokata (SK 67/13)

Dostępu do sądu nie można utożsamiać z finansową opłacalnością procesu — stwierdził TK, rozpoznając skargę M.K. Wyrok z 6 kwietnia 2016 r. potwierdził konstytucyjność nieuwzględniania VAT jako dodatkowej pozycji przy zwrocie kosztów wynagrodzenia adwokata z wyboru, ustalonego według przepisanych stawek.

Kontrola objęła art. 98 § 3 kodeksu postępowania cywilnego w powiązaniu z § 2 ust. 3 rozporządzenia o opłatach adwokackich z 28 września 2002 r. TK uznał tak określone rozwiązanie za zgodne z art. 45 ust. 1 Konstytucji. W pozostałej części umorzył postępowanie. Wyjaśnił też, że mimo utraty mocy rozporządzenia jego przepisy nadal mają zastosowanie do części wcześniej rozpoczętych spraw.

Trybunał uznał, że konstytucyjne prawo do sądu nie zapewnia odzyskania wszystkich kosztów poniesionych przez wygrywającego. Sąd ustalający zwrot nie jest związany ceną uzgodnioną przez klienta z adwokatem. Uwzględnia między innymi pracochłonność i zawiłość sprawy w granicach przewidzianych stawek. Ochronie osób, których nie stać na prawnika, służą natomiast mechanizmy bezpłatnej pomocy.

TK zwrócił uwagę na sytuację podatników mających możliwość odliczenia VAT. Doliczenie tego podatku do zasądzonego zwrotu mogłoby prowadzić do wzbogacenia wygrywającego kosztem przeciwnika. Indywidualne badanie uprawnienia do odliczenia wymagałoby z kolei rozstrzygania złożonych zagadnień podatkowych w ramach ubocznego sporu o koszty.

Zdaniem Trybunału mogłoby to wydłużać procesy oraz prowadzić do rozbieżnych ocen sądów cywilnych i organów podatkowych. Składowi przewodniczył Leon Kieres, a sprawozdawcą był wiceprezes Stanisław Biernat.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/8905-zwrot-kosztow-procesowych-wynagrodzenie-pelnomocnika-zwrot-podatku-vat. Data dodania i pozyskania: 2016-04-06. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.