Komunikat – Pozwany w e-postępowaniu nie może być pozbawiony drogi do zwolnienia od kosztów (P 19/16)

29 kwietnia 2020 r. Trybunał Konstytucyjny jednogłośnie uznał za niekonstytucyjne wyłączenie możliwości uzyskania przez pozwanego zwolnienia od kosztów sądowych w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Wyrok P 19/16 dotyczył art. 104a ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w tym właśnie zakresie.

TK stwierdził naruszenie prawa do sądu w związku z zakazem zamykania drogi sądowej, wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji. Pozostałą część postępowania umorzono.

Zakwestionowane rozwiązanie miało przyspieszyć postępowanie elektroniczne przez wyeliminowanie dodatkowych postępowań dotyczących całkowitego lub częściowego zwolnienia od kosztów. Trybunał wskazał jednak, że w sytuacji pozwanego może ono uniemożliwiać skuteczną obronę, jeżeli nieuniknione koszty przewyższają jego możliwości finansowe.

TK podkreślił, że szybkość rozpoznania sprawy nie jest wartością uzasadniającą pozbawienie ochrony praw jednostki. Sprawność procedury powinna być zapewniana środkami, które nie zamykają drogi odwoławczej.

Rozstrzygnięcie dotyczyło strony pozwanej. Nie oznaczało powszechnego, automatycznego zwolnienia wszystkich uczestników postępowania z opłat, lecz zakwestionowanie przepisu wyłączającego możliwość ubiegania się o taką pomoc.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/11068-wylaczenie-stosowania-w-elektronicznym-postepowaniu-upominawczym-przepisow-o-kosztach-sadowych-pozbawienie-stron-prawa-do-ubiegania-sie-o-zwolnienie-z-kosztow-sadowych. Data dodania i pozyskania: 2020-04-30. Opracowanie.

Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.