Komunikat – Pomoc mieszkaniowa musi odpowiadać rzeczywistym potrzebom osoby z niepełnosprawnością (P 2/25)
20 listopada 2025 r. TK jednogłośnie rozstrzygnął sprawę P 2/25 z pytania Sądu Okręgowego w Suwałkach. Zakwestionował art. 22 ustawy o ochronie praw lokatorów w zakresie, w jakim nie wymaga, aby lokal wskazany osobie z niepełnosprawnością do najmu socjalnego uwzględniał jej rzeczywiste potrzeby wynikające z rodzaju niepełnosprawności. Komunikat dodano 21 listopada.
Wzorcem kontroli był art. 69 Konstytucji. TK wyjaśnił, że ma on charakter programowy i pozostawia ustawodawcy znaczną swobodę wyboru instrumentów pomocy. Nie oznacza to jednak dowolności: można na jego podstawie wyznaczyć minimalne gwarancje, których państwo musi przestrzegać.
Trybunał uznał art. 69 za samodzielny wzorzec kontroli. Wskazał, że zarzut naruszenia może dotyczyć zarówno całkowitego braku działań, jak i działań pozornych, które formalnie realizują obowiązek, lecz praktycznie nie prowadzą do zamierzonego celu.
Według TK zaoferowanie mieszkania, z którego zainteresowana osoba ze względu na niepełnosprawność nie może korzystać albo ma to znacznie utrudnione, nie zabezpiecza jej egzystencji na wymaganym minimalnym poziomie. Sama oferta lokalu nie wystarcza więc, jeżeli pomija rzeczywiste potrzeby związane z rodzajem niepełnosprawności.
Rozstrzygnięcie określa konstytucyjny standard badanej regulacji; nie wskazuje konkretnego mieszkania ani nie zastępuje rozpoznania indywidualnej sprawy. Składowi przewodniczył Stanisław Piotrowicz, sprawozdawcą była Krystyna Pawłowicz, a ponadto orzekali Justyn Piskorski, Bartłomiej Sochański i Bogdan Święczkowski.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/kontrola-sadowa-jakosci-zaoferowanego-przez-gmine-lokalu-socjalnego-pod-katem-uwzglednienia-indywidulanych-zalecen-medycznych-dotyczacych-potencjalnego-najemcy-4. Data dodania i pozyskania: 2025-11-22. Opracowanie.
Fotografia: Pixabay / Pexels. Źródło: https://www.pexels.com/photo/person-showing-buildings-221506/. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.