Komunikat – Pomniejszanie emerytur kobiet z rocznika 1953 narusza zaufanie do państwa (P 20/16)

Pomniejszanie podstawy emerytury powszechnej o wcześniejsze świadczenia pobrane przez objęte sprawą kobiety urodzone w 1953 r. narusza zasadę zaufania do państwa i prawa — orzekł TK 6 marca 2019 r. w sprawie P 20/16.

Art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2017 r., uznano za niezgodny z art. 2 Konstytucji w zakresie dotyczącym kobiet urodzonych w 1953 r., które przed 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej ustawy. W pozostałym zakresie postępowanie umorzono.

Trybunał podkreślił, że w chwili przechodzenia na wcześniejszą emeryturę zainteresowane nie wiedziały o przyszłym pomniejszeniu podstawy świadczenia powszechnego. Zmiana została wprowadzona, gdy nie mogły już odpowiednio ułożyć swoich decyzji życiowych.

Możliwość wcześniejszego przejścia na emeryturę była rozwiązaniem przejściowym łagodzącym skutki reformy systemu. Zdaniem TK dodatkowo uzasadniało to oczekiwanie, że ustawodawca zachowa przyjęte gwarancje wobec osób, które skorzystały z nich zgodnie z obowiązującym prawem.

Trybunał wskazał, że państwo powinno uwzględniać długofalowe skutki finansowe przyznawanych uprawnień. Nie może po podjęciu przez obywatela istotnych decyzji niekorzystnie zmieniać ich konsekwencji w sposób, którego nie dało się przewidzieć.

W odniesieniu do skutków wyroku TK wskazał możliwość przywrócenia stanu zgodnego z Konstytucją na podstawie art. 190 ust. 4, w trybie właściwym dla spraw ubezpieczeń społecznych. Rozstrzygnięcie dotyczy grupy i podstawy prawnej określonych w sentencji; nie obejmuje automatycznie wszystkich osób pobierających wcześniejsze emerytury.

Wyrok był jednomyślny. Przewodniczyła Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, sprawozdawcą był Leon Kieres.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/10501-nabycie-prawa-do-tzw-emerytury-wczesniejszej-przed-1-stycznia-2013-r-a-nabycie-prawa-do-emerytur. Data dodania i pozyskania: 2019-03-07. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/calculator-and-pen-on-table-209224/. Data wykonania: 2016-09-19. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.