Komunikat – Podatnik musi wiedzieć o zawieszeniu przedawnienia (P 30/11)

Pytanie NSA o podatkowe przedawnienie doprowadziło 17 lipca 2012 r. do zakwestionowania przepisu pozwalającego zawiesić jego bieg bez przekazania podatnikowi informacji o postępowaniu. TK uznał, że obywatel nie może dowiadywać się o niekorzystnej zmianie swojej sytuacji dopiero po czasie, w którym mógł oczekiwać wygaśnięcia zobowiązania.

Rozstrzygnięcie objęło art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w wersji nadanej nowelizacją z 12 września 2002 r. Niezgodność z art. 2 Konstytucji dotyczy sytuacji, gdy wszczęto postępowanie karne albo skarbowe, lecz podatnika nie powiadomiono o nim do upływu terminu z art. 70 § 1. Resztę postępowania umorzono. TK badał brzmienie stosowane od 1 stycznia 2003 r. do 31 sierpnia 2005 r., ponieważ taki przepis miał zastosować sąd pytający.

Zwykły termin przedawnienia wynosi pięć lat od zakończenia roku, w którym przypadała płatność podatku. Tymczasem samo rozpoczęcie śledztwa lub dochodzenia w sprawie zawiesza jego bieg, choć podatnik nie otrzymuje o tym wiadomości. O postępowaniu może dowiedzieć się dopiero przy przedstawieniu zarzutów, a jeżeli zakończy się ono wcześniej, może nie otrzymać takiej informacji wcale. TK powiązał ten stan niepewności z naruszeniem zaufania do państwa.

Trybunał nie wyprowadził z tego obowiązku pełnej jawności postępowania skarbowego dla podatnika. Podkreślił natomiast potrzebę poinformowania go o zdarzeniu wywołującym skutki dla przedawnienia. Wskazał też, że norma uznana za wadliwą występuje również w obowiązującym brzmieniu przepisu i wymaga zmiany ustawowej. Przewodniczącym był Piotr Tuleja, a sprawozdawcą Marek Kotlinowski.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/2333-zawieszenie-terminu-przedawnienia-zobowiazania-podatkowego-w-zwiazku-ze-wszczeciem-postepowania. Data dodania i pozyskania: 2012-07-17. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.