Komunikat – Pierwszy Prezes SN kwestionuje ustawowy test niezawisłości sędziego (K 21/26)
22 września 2026 r. o godz. 13.00 TK ma rozpoznać sprawę K 21/26 z wniosku Pierwszego Prezesa SN. Kontrola obejmuje art. 42a § 3–14 Prawa o ustroju sądów powszechnych, art. 23a § 4–15 Prawa o ustroju sądów wojskowych oraz art. 29 § 5–25 ustawy o SN. Przepisy regulują test niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności powołania sędziego i jego późniejszego postępowania.
Wniosek przedstawia trzy powiązane problemy. Pierwszym jest możliwość kwestionowania statusu sędziego na podstawie abstrakcyjnej oceny procedury nominacyjnej, zwłaszcza rekomendacji KRS w składzie ukształtowanym po marcu 2018 r. Drugim jest zarzucana ingerencja w kompetencję Prezydenta do powoływania sędziów. Trzecim — prawo powołanej osoby do rzeczywistego wykonywania służby publicznej, a nie tylko formalnego posiadania urzędu.
Pierwszy Prezes SN twierdzi, że mechanizm może służyć odsuwaniu od orzekania z powodu samej procedury nominacyjnej, pomimo deklarowanego celu badania bezstronności w konkretnej sprawie. Zarzuca brak jasnych reguł, nadmierną ingerencję oraz możliwość podważania uchwał KRS i aktu powołania. Uważa, że rodzi to zagrożenie dla niezawisłości, nieusuwalności i stabilności służby.
Jako wzorce wskazano art. 60 w związku z art. 31 ust. 3, art. 2, art. 178 ust. 1, art. 179 oraz art. 180 ust. 1 i 2 Konstytucji. Argumenty o praktycznych skutkach testu są stanowiskiem wnioskodawcy. Zapowiedź nie przesądza wyniku ani zasadności konkretnego wniosku o wyłączenie sędziego. Przewodniczyć ma Stanisław Piotrowicz, a sprawozdawcą ma być Bartłomiej Sochański.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/badanie-spelnienia-przez-sedziego-s-powszechnego-s-wojskowego-i-sn-wymogow-niezawislosci-i-bezstronnosci-z-uwzglednieniem-okolicznosci-towarzyszacych-jego-powolaniu-oraz-postepowania-po-powolaniu-test-niezawislosci-i-bezstronnosci-sedziego-2. Data dodania i pozyskania: 2026-09-22. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.