Komunikat – Ostateczne orzeczenie lekarskie przy pozwoleniu na broń nie wyklucza kontroli jego rzetelności (SK 113/20)
23 listopada 2022 r. TK uznał art. 15h ust. 7 ustawy o broni i amunicji za zgodny z art. 2 w związku z art. 78 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji. Wyrok w sprawie SK 113/20 dotyczy ostateczności orzeczenia lekarskiego lub psychologicznego wydanego w trybie odwoławczym. Zapadł jednogłośnie; pozostałą część postępowania umorzono.
Skarżący uważał, że związanie Policji takim orzeczeniem wyłącza jego rzeczywistą ocenę i czyni kontrolę decyzji o pozwoleniu na broń iluzoryczną. TK nie podzielił tego sposobu rozumienia przepisu. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazał na sytuacje szczególne, w których można podważyć moc dowodową ostatecznego orzeczenia.
Organ administracji nie może samodzielnie zastępować specjalistycznej diagnozy lekarskiej lub psychologicznej. Powinien jednak badać, czy orzeczenie wydano zgodnie z prawem i czy nie zawiera ono oczywistych sprzeczności. Zarzut nierzetelnego przeprowadzenia badań wymaga wyjaśnienia. Ostateczność orzeczenia nie wyłącza zatem stosowania zasad postępowania dowodowego wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego.
Trybunał zwrócił uwagę na dodatkowe gwarancje. Badania prowadzą upoważnieni specjaliści, a odwołanie rozpoznają wyspecjalizowane ośrodki o wyższym poziomie referencyjnym, organizacyjnie niezwiązane z osobami wydającymi pierwsze orzeczenie. Ośrodki te przeprowadzają kolejne badania i mają dostęp do wcześniejszej dokumentacji medycznej.
Odrębny mechanizm kontroli wykonywania i dokumentowania badań przewiduje art. 15i ustawy. Według przywołanego orzecznictwa ustalenie uchybień mogących wpływać na wynik może uzasadniać ponowne badanie oraz wydanie odmiennego orzeczenia. TK przyznał, że mechanizmy te mogą w praktyce okazywać się niewystarczająco skuteczne, lecz nie przypisał tej nieefektywności samemu zakwestionowanemu przepisowi.
TK podkreślił, że ani Konstytucja, ani ustawa nie gwarantują prawa do posiadania broni. Pozwolenie stanowi uprawnienie w sferze ściśle regulowanej, w której istotne są życie, zdrowie, bezpieczeństwo i porządek publiczny. Przedmiotem sprawy nie była sama dopuszczalność wymagań zdrowotnych, lecz zgodność jednego elementu procedury z prawem strony do rzetelnego rozpoznania jej sprawy.
Trybunał uznał, że oceniany przepis, odczytywany wraz z pozostałymi regulacjami i orzecznictwem, nie pozbawia zainteresowanego możliwości podważenia wadliwego orzeczenia. Przewodniczył Jarosław Wyrembak, sprawozdawcą był Piotr Pszczółkowski; orzekali także Zbigniew Jędrzejewski, Mariusz Muszyński i Bogdan Święczkowski.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/12051-brak-mozliwosci-oceny-dowodu-w-postaci-ostatecznego-orzeczenia-lekarskiego-w-postepowaniu-administracyjnym-o-wydanie-pozwolenia-na-bron. Data dodania i pozyskania: 2022-11-24. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.