Komunikat – Ochrona sąsiadów inwestora uzasadnia kontrolę budowy (Kp 7/09)
Pozbawienie sąsiadów inwestora skutecznego udziału w procedurze budowlanej było jedną z przyczyn zakwestionowania nowelizacji Prawa budowlanego przez TK. W pełnym składzie 20 kwietnia 2011 r. Trybunał rozpoznał wniosek Prezydenta RP złożony przed podpisaniem ustawy z 23 kwietnia 2009 r.
Rozwiązanie zastępujące pozwolenie zgłoszeniem i milczącą zgodą organu narusza wskazane w wyroku gwarancje ochrony własności oraz drogi sądowej: art. 2, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 i 2 w powiązaniu z art. 31 ust. 3, a także art. 45 ust. 1 powiązany z art. 77 ust. 2 Konstytucji. TK podkreślił, że brak informacji o zgłoszeniu może spowodować, iż właściciel sąsiedniej działki dowie się o inwestycji dopiero po rozpoczęciu robót. Roszczenia cywilne nie zapewniają takiej samej ochrony jak udział w postępowaniu przed rozpoczęciem budowy.
Za sprzeczne z art. 2 TK uznał również objęte wnioskiem przepisy o zwolnieniach z obowiązków budowlanych, kontroli inwestycji i użytkowaniu obiektów. Wskazał zagrożenia dla ładu przestrzennego, środowiska i interesów sąsiadów. Ocenił, że państwo nie może w taki sposób rezygnować z narzędzi kontroli procesu inwestycyjnego.
Art. 33 ust. 2, przewidujący legalizację samowoli sprzed 1 stycznia 1995 r. po spełnieniu warunków formalnych, także narusza art. 2. Według TK mechanizm ten uniemożliwia uwzględnienie szczególnych okoliczności oraz interesów publicznych i prywatnych, a zarazem premiuje naruszenie prawa. Wszystkie zakwestionowane przepisy uznano za nierozerwalnie związane z całą ustawą.
Kontrolę wobec art. 1 Konstytucji umorzono jako zbędną po stwierdzeniu naruszenia art. 2. W tej kwestii zdanie odrębne zgłosił Zbigniew Cieślak. Rozprawie przewodniczył prezes TK Andrzej Rzepliński; sprawozdawcą była Teresa Liszcz.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/2509-prawo-budowlane-zniesienie-obowiazku-uzyskania-pozwolenia-na-budowe. Data dodania i pozyskania: 2011-04-20. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.