Komunikat – Obowiązek zdania kolokwiów na aplikacji notarialnej zgodny z Konstytucją (SK 24/19)

29 kwietnia 2020 r. Trybunał Konstytucyjny jednogłośnie uznał zakwestionowane warunki ukończenia aplikacji notarialnej za zgodne z wolnością wyboru zawodu i prawem do nauki w związku z zasadą proporcjonalności. Wyrok SK 24/19 dotyczył dwóch przepisów programu aplikacji przyjętego przez Krajową Radę Notarialną w 2009 r.

Kontrola objęła powiązanie zaświadczenia o odbyciu aplikacji z wykonaniem obowiązków programu oraz wymóg złożenia dwóch kolokwiów. W odniesieniu do drugiego przepisu badano brzmienie obowiązujące do zmiany programu w grudniu 2012 r. Pozostałą część postępowania umorzono.

TK uznał za dopuszczalne badanie uchwały samorządu zawodowego w postępowaniu ze skargi konstytucyjnej. Decydowały jej generalny i abstrakcyjny charakter oraz zastosowanie jako podstawy rozstrzygnięć wobec skarżącej, a nie wyłącznie formalne zaliczenie aktu do źródeł prawa powszechnie obowiązującego.

Trybunał wskazał, że aplikacja przygotowuje do zawodu zaufania publicznego, co uzasadnia weryfikowanie wiedzy i umiejętności. W jego ocenie wymóg złożenia kolokwium oznaczał także uzyskanie oceny pozytywnej. Same sprawdziany uznał za przydatne i konieczne do oceny przygotowania aplikanta.

TK zastrzegł, że oceny muszą opierać się na obiektywnych kryteriach związanych z wykonywaniem zawodu. Nie stwierdził jednak, by zakwestionowany mechanizm miał charakter arbitralny lub dyskryminujący.

Odmowa zaświadczenia ograniczała możliwość ukończenia konkretnego cyklu aplikacji, lecz nie zamykała definitywnie ponownego ubiegania się o przyjęcie ani kształcenia w ramach innych aplikacji prawniczych. Z tych względów Trybunał nie uznał ograniczenia za nadmierne.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/11067-warunki-ukonczenia-aplikacji-notarialnej. Data dodania i pozyskania: 2020-04-30. Opracowanie.

Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.