Komunikat – Nieostre pojęcie symboliki totalitarnej w prawie karnym (K 11/10)
Ryzyko ścigania zachowań nieszkodliwych i ograniczania debaty publicznej było jednym z motywów wyroku TK z 19 lipca 2011 r. Rozpoznając wniosek grupy posłów, Trybunał odróżnił karalność działań dotyczących treści wskazanych w art. 256 § 1 k.k. od odpowiedzialności związanej z samymi nośnikami symboliki totalitarnej.
Fragment art. 256 § 2 odnoszący się do symboliki faszystowskiej, komunistycznej i innej totalitarnej uznano za niezgodny z art. 42 ust. 1 w powiązaniu z art. 54 ust. 1 i art. 2 Konstytucji. TK wskazał, że znaczenie symboli bywa wieloznaczne, a regulacja nie pozwala dostatecznie precyzyjnie ustalić granic odpowiedzialności. Wyłączenia przewidziane w § 3 nie usuwają tej wady. Po takim rozstrzygnięciu zbędne stało się dodatkowe badanie tego fragmentu według art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3.
Trybunał zaakceptował natomiast karalność działań wymienionych w § 2, gdy służą rozpowszechnianiu przedmiotów zawierających treści określone w § 1. Za istotne uznał wymaganie kierunkowego celu działania: przepis nie penalizuje każdego posiadania takiego przedmiotu. Ten zakres regulacji jest zgodny z art. 42 ust. 1 odczytywanym wraz z art. 54 ust. 1 i art. 2 Konstytucji.
Zgodny z tymi wzorcami, a także z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, okazał się § 3, wyłączający przestępność działań artystycznych, edukacyjnych, kolekcjonerskich i naukowych. TK ocenił, że ogranicza on ingerencję w swobodę wypowiedzi. Resztę postępowania umorzono. Przewodniczył wiceprezes TK Stanisław Biernat, a sprawozdawcą był prezes TK Andrzej Rzepliński.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/2628-nowelizacja-kodeksu-karnego. Data dodania i pozyskania: 2011-07-19. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.