Komunikat – Niekonstytucyjny przepis o wygaśnięciu członkostwa w spółdzielni (K 3/19)

10 czerwca 2020 r. Trybunał Konstytucyjny jednogłośnie uznał za niekonstytucyjny art. 4 nowelizacji przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych z 20 lipca 2017 r. Wyrok K 3/19 dotyczył automatycznej utraty członkostwa przez osoby niespełniające wskazanych w przepisie kryteriów związanych z prawem do lokalu.

TK stwierdził naruszenie wolności zrzeszania się w związku z zasadą proporcjonalności oraz zasadami wynikającymi z art. 2 Konstytucji. Utratę mocy przepisu odroczył o dwanaście miesięcy od ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw.

Trybunał przypomniał, że nowelizacja miała wykonywać wcześniejsze orzeczenie K 60/13. Ustawodawca zastosował jednak bardzo radykalną regułę przejściową, niewystarczająco uwzględniając różnorodne sytuacje prawne i członkostwo nabyte pod rządami wcześniejszych przepisów.

Według TK część osób mogła utracić prawa członkowskie mimo zachowania rzeczywistego interesu w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych lub korzystaniu z lokalu spółdzielczego. Nie było podstaw do zbiorczego uznania ich wcześniej nabytego członkostwa za niezasługujące na ochronę.

TK zaakceptował potrzebę przeciwdziałania wpływowi osób niezainteresowanych działalnością mieszkaniową na zarządzanie spółdzielnią, ale uznał, że wybrane kryteria i sposób wygaszenia stosunków członkowskich nie realizowały tego celu spójnie. Kontrola objęła cały art. 4, a nie tylko pojedyncze grupy, na które wskazywali niektórzy uczestnicy postępowania.

Odroczenie skutku miało zapobiec dalszym zakłóceniom stosunków członkowskich i dać ustawodawcy czas na przygotowanie zgodnych z Konstytucją przepisów przejściowych. Wyrok nie przewidywał natychmiastowej utraty mocy badanego przepisu w dniu jego wydania.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/11137-utrata-czlonkostwa-w-spoldzielni-mieszkaniowej. Data dodania: 2020-06-10. Pozyskano: 2026-10-13. Opracowanie.

Fotografia: Pixabay / Pexels. Źródło: https://www.pexels.com/photo/person-showing-buildings-221506/. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.