Komunikat – Niejasna i nieproporcjonalna sankcja wobec dłużników alimentacyjnych (P 46/07)
Zatrzymanie prawa jazdy może utrudnić dłużnikowi zarabianie, zamiast zwiększyć skuteczność egzekwowania alimentów — wskazał TK. Rozpatrując 22 września 2009 r. pytanie WSA w Łodzi, zakwestionował zarówno proporcjonalność tego środka, jak i regulującą go procedurę.
Art. 5 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej został uznany za sprzeczny z art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji. Kontrolę z art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 TK umorzył jako zbędną, ponieważ stwierdzenie niekonstytucyjności na pozostałych podstawach wystarczało do osiągnięcia celu kontroli.
Trybunał ocenił jako nieprecyzyjne określenie „ustania przyczyn zatrzymania”. Uznał, że niepewność co do praw i obowiązków jest szczególnie niedopuszczalna tam, gdzie przepisy ustanawiają sankcje. Wskazał też na brak odpowiedniego środka odwoławczego od działań poprzedzających wniosek o zatrzymanie dokumentu. Kontrola decyzji starosty nie obejmuje merytorycznej zasadności tego wcześniejszego etapu, co stwarza ryzyko arbitralności i narusza wymagania sprawiedliwej procedury.
W odniesieniu do proporcjonalności TK podkreślił, że środek nie zawsze prowadzi do wykonania obowiązku alimentacyjnego. Prawo jazdy bywa potrzebne do pracy, a osiągnięcie celu ustawy jest możliwe także za pomocą rozwiązań mniej uciążliwych. Trybunał zestawił zatrzymanie dokumentu z działaniami służącymi aktywizacji zawodowej dłużnika.
Przewodniczącym składu był wiceprezes TK Janusz Niemcewicz, natomiast sprawozdawcą Marian Grzybowski.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/3085-zasady-postepowania-wobec-dluznikow-alimentacyjnych-zatrzymanie-prawa-jazdy. Data dodania i pozyskania: 2009-09-22. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.