Komunikat – Moment umorzenia egzekucji nie może arbitralnie przerzucać opłaty na wierzyciela (P 6/19)
1 grudnia 2020 r. TK jednogłośnie uznał za niekonstytucyjny art. 52 ust. 2 ustawy o kosztach komorniczych w zakresie dotyczącym umorzenia egzekucji na wniosek wierzyciela złożony przed wejściem tej ustawy w życie. Wyrok P 6/19 stwierdza naruszenie art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji; w pozostałym zakresie postępowanie umorzono.
Problem wynikał z przejścia na nowe zasady opłat od 1 stycznia 2019 r. Jeżeli komornik umorzył postępowanie wcześniej, koszty obciążały dłużnika. Jeśli uczynił to już pod rządami nowej ustawy, opłatę ponosił wierzyciel, mimo że swój wniosek złożył jeszcze w czasie obowiązywania poprzedniego prawa.
Według TK wierzyciel nie mógł przewidzieć skutków własnego działania, ponieważ decydował moment wydania postanowienia przez organ. Rozwiązanie to prowadziło do wstecznych skutków nowych przepisów i naruszało wymagania poprawnej legislacji oraz pewności sytuacji prawnej.
Trybunał dostrzegł również nierówne traktowanie podobnych podmiotów. Wnioski złożone w tym samym okresie mogły wywoływać różne obciążenia zależnie od okoliczności pozostających poza kontrolą strony.
TK uznał cel reformy — ograniczenie nadużywania egzekucji i zwiększania kosztów dłużników — za istotny, lecz niewystarczający do usprawiedliwienia tego przepisu przejściowego. Nie każdy wierzyciel działał w złej wierze, a przyjęte rozróżnienie nie zapewniało, że właśnie nadużycia zostaną wyeliminowane.
Zakres wyroku obejmuje wcześniejsze wnioski wierzycieli o umorzenie, nie całą ustawę o kosztach komorniczych ani wszystkie sytuacje zakończenia egzekucji. Składowi przewodniczył Rafał Wojciechowski, a sprawozdawcą był Leon Kieres.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/11340-zmiana-przepisow-regulujacych-oplaty-komornicze. Data dodania i pozyskania: 2020-12-02. Opracowanie.
Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/calculator-and-pen-on-table-209224/. Data wykonania: 2016-09-19. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.