Komunikat – Kontrola sądowa kosztów pomocy prawnej z urzędu (SK 33/12)

Adwokat, któremu sąd odwoławczy przyznaje po raz pierwszy wynagrodzenie za pomoc prawną z urzędu, powinien mieć możliwość zakwestionowania tej kwoty. Takie stanowisko TK przedstawił, ogłaszając 26 listopada 2013 r. wyrok dotyczący dawnego brzmienia art. 426 § 2 Kodeksu postępowania karnego. W badanym zakresie przepis naruszał art. 78 powiązany z art. 45 ust. 1 Konstytucji; pozostałą część postępowania umorzono.

Skarga wyrosła ze sprawy pełnomocnika reprezentującego pokrzywdzoną. Sąd odwoławczy nie uwzględnił zażalenia pokrzywdzonej, ale przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie. Próba podważenia wysokości tej należności zakończyła się pozostawieniem zażalenia bez rozpoznania. Stanowisko skarżącej poparli w pismach Rzecznik Praw Obywatelskich, Sejm i Prokurator Generalny, co pozwoliło TK rozstrzygnąć sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Trybunał wskazał, że należność za wykonaną pomoc prawną jest prawem majątkowym pełnomocnika, a spór o nią jest „sprawą” w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji. Dla oceny możliwości zaskarżenia znaczenie ma to, który sąd jako pierwszy ustalił koszty. Nawet jeżeli w sprawie karnej działa on jako instancja odwoławcza, w kwestii tych kosztów rozstrzyga po raz pierwszy.

TK nie znalazł podstaw do wyłączenia środka odwoławczego ze względu na sprawność wymiaru sprawiedliwości. Spór o należność pełnomocnika nie wpływa bowiem na tok sprawy, w której udzielał on pomocy. Przewodniczyła Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz, a sprawozdawcą był Marek Zubik.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/5578-zaskarzenie-postanowienia-w-sprawie-kosztow-procesu-zasadzonych-po-raz-pierwszy-przez-sad-odwol. Data dodania i pozyskania: 2013-11-26. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.