Komunikat – Kara za opóźnione sprawozdanie musi uwzględniać okoliczności naruszenia (SK 66/21)
20 grudnia 2022 r. TK uznał za niekonstytucyjny mechanizm sztywnego karania za nieterminowe przekazanie sprawozdania dotyczącego nieczystości ciekłych. Wyrok SK 66/21 obejmuje art. 9xb pkt 2, art. 9zc ust. 1 i art. 9zf ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2016 r. do 8 sierpnia 2022 r., w zakresie pomijającym okoliczności czynu.
Badany mechanizm przewidywał 100 zł za każdy dzień opóźnienia, maksymalnie za 365 dni. W sprawie skarżącego organy i sądy przyjęły, że nie można ani zmniejszyć tak obliczonej kary, ani odstąpić od jej wymierzenia.
TK uznał obowiązek zapłaty za ingerencję w wolność działalności gospodarczej i prawo własności. Ochrona środowiska może uzasadniać ograniczenie tych praw, lecz zastosowany środek musi pozostawać proporcjonalny.
Zdaniem Trybunału mechaniczne liczenie dni opóźnienia nie uwzględnia specyfiki uchybienia ani jego rzeczywistych skutków. Dodatkowo kary za różne okresy sprawozdawcze mogą się kumulować. W określonych sytuacjach obciążenia sięgające dziesiątek lub setek tysięcy złotych grożą zakończeniem działalności przedsiębiorcy.
TK stwierdził naruszenie art. 20, art. 22 oraz art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Rozstrzygnięcie odnosi się do wskazanego historycznego brzmienia i sztywnego mechanizmu sankcji, a nie do samego obowiązku składania sprawozdań.
Wyrok zapadł jednogłośnie; pozostałą część postępowania umorzono. Przewodniczył Jarosław Wyrembak, sprawozdawcą był Andrzej Zielonacki; orzekali również Zbigniew Jędrzejewski, Justyn Piskorski i Piotr Pszczółkowski.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/12100-wysokosc-kary-pienieznej-za-przekazanie-po-terminie-kwartalnego-sprawozdania-podmiotu-prowadzacego-dzialalnosc-w-zakresie-oprozniania-zbiornikow-bezodplywowych-i-transportu-nieczystosci-cieklych. Data dodania i pozyskania: 2022-12-21. Opracowanie.
Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/calculator-and-pen-on-table-209224/. Data wykonania: 2016-09-19. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.