Komunikat – Kara za brak sprawozdania OZE musi pozwalać na ocenę proporcjonalności (P 8/21)
3 kwietnia 2025 r. TK rozstrzygnął sprawę P 8/21 z pytania Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Uznał art. 170 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 168 pkt 11 ustawy o odnawialnych źródłach energii za niezgodny z art. 2 Konstytucji. Pozostały zakres postępowania umorzono. Wyrok zapadł większością głosów; zdanie odrębne złożył Wojciech Sych.
Przepisy określały karę pieniężną za niewykonanie obowiązku sprawozdawczego przez wytwórcę energii w małej instalacji OZE. TK zakwestionował mechanizm sztywnej kwoty, który nie pozwalał uwzględnić okoliczności konkretnego naruszenia ani ocenić, czy sankcja pozostaje odpowiednia do jego wagi.
W komunikacie wskazano, że regulacja szczególna wyłączała zastosowanie art. 189f Kodeksu postępowania administracyjnego, a możliwość odstąpienia od kary na podstawie art. 174 ust. 2 ustawy OZE była bardzo wąska. W efekcie kara pozostawała taka sama niezależnie od okoliczności, bez rzeczywistej możliwości jej złagodzenia.
Trybunał podkreślił, że administracyjna kara pieniężna może pełnić funkcję represyjną. Problem konstytucyjny pojawia się przy nadmiernej represyjności: braku adekwatności do naruszenia, możliwości uwzględnienia okoliczności łagodzących i skutecznej oceny przez sąd kontrolujący decyzję. Ten mechanizm TK uznał za naruszający zasadę proporcjonalności wywodzoną z art. 2 Konstytucji.
TK odnotował, że Sejm w pisemnym stanowisku podzielił zarzut niekonstytucyjności, lecz do dnia orzeczenia nie skorygowano przepisów. Wskazał potrzebę zmiany regulacji wobec wszystkich jej adresatów. Zaznaczył zarazem, że wyrok nie zakazuje karania za niewykonanie obowiązków sprawozdawczych: wymaga możliwości miarkowania sankcji na etapie administracyjnym i sądowym.
Składowi przewodniczył Wojciech Sych, sprawozdawcą był Jakub Stelina, a ponadto orzekali Zbigniew Jędrzejewski, Bogdan Święczkowski i Andrzej Zielonacki.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/kara-pieniezna-za-niezlozenie-sprawozdania-przez-wytworce-energii-elektrycznej-z-odnawialnych-zrodel-energii-w-malej-instalacji-4. Data dodania i pozyskania: 2025-04-04. Opracowanie.
Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/calculator-and-pen-on-table-209224/. Data wykonania: 2016-09-19. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.