Komunikat – Jedna instancja sądowej kontroli wojskowej kary dyscyplinarnej zgodna z Konstytucją (SK 81/23)
17 czerwca 2026 r. TK orzekł w sprawie SK 81/23, że art. 52 ust. 5 dawnej ustawy o dyscyplinie wojskowej jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji. Przepis wyłączał zażalenie na postanowienie organu odwoławczego. Pozostałe postępowanie umorzono; zdanie odrębne zgłosił Jakub Stelina.
Sprawa dotyczyła żołnierza usuniętego z zawodowej służby wojskowej, którego odwołanie rozpoznał Wojskowy Sąd Garnizonowy. Skarżący domagał się możliwości kolejnej kontroli sądowej. TK badał regulację nieobowiązującej już ustawy z 2009 r.; nie oceniał w ten sposób każdego aktualnego rozwiązania dotyczącego odpowiedzialności żołnierzy.
Trybunał przypomniał, że ukaranemu w postępowaniu dyscyplinarnym trzeba zapewnić rzeczywistą i prawnie skuteczną kontrolę sądu. Nie utożsamił tej gwarancji z obowiązkiem rozpoznania sprawy dyscyplinarnej przez sądy dwóch instancji. Postępowanie przed przełożonym pozostaje bowiem odrębne od sądowej kontroli jego orzeczenia.
W badanym modelu odwołania co do zasady rozpoznawał wyższy przełożony, ale przy usunięciu z zawodowej służby — bez względu na stopień żołnierza — właściwy był WSG. Mógł on uchylić wadliwe orzeczenie. TK uznał to za spełnienie standardu prawa do sądu. Wyrok ocenia konstrukcję kontroli, nie potwierdza samodzielnie zasadności każdej kary usunięcia ze służby. Przewodniczył Bogdan Święczkowski, a sprawozdawcą był Stanisław Piotrowicz.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/brak-mozliwosci-zlozenia-zazalenia-na-orzeczenie-wojskowego-sadu-garnizonowego-orzekajacego-jako-organ-odwolawczy-od-postanowienia-rzecznika-dyscyplinarnego-lub-przelozonego-dyscyplinarnego-5. Data dodania i pozyskania: 2026-06-18. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.