Komunikat – Immunitet obcego państwa a roszczenia ofiar zbrodni wojennych (K 25/20)
W sprawie K 25/20 grupa posłów kwestionuje przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie, w jakim uznanie immunitetu obcego państwa uniemożliwia dochodzenie przed polskimi sądami odszkodowania za zbrodnie wojenne, ludobójstwo i zbrodnie przeciwko ludzkości. TK dodał komunikat przedstawiający wniosek 2 maja 2023 r.
Przedmiotem kontroli są art. 1103⁷ pkt 2 oraz art. 1113 k.p.c. Posłowie odnoszą swoje zarzuty do norm wywodzonych z tych przepisów w orzecznictwie, a nie do wyraźnie zapisanego w nich wyłączenia roszczeń ofiar takich zbrodni.
Wnioskodawcy podnoszą, że sądy odmawiają rozpoznania żądań związanych z władczą działalnością obcego państwa z powodu jego immunitetu jurysdykcyjnego. Ich zdaniem prowadzi to do naruszenia prawa do sądu, ochrony własności i dziedziczenia oraz godności człowieka.
Posłowie kwestionują również oparcie immunitetu w tych sprawach na zwyczaju międzynarodowym. Uważają, że państwo dopuszczające się wskazanych zbrodni w sposób dorozumiany zrzeka się ochrony immunitetowej, a powoływanie zwyczaju nie może przekreślać międzynarodowej ochrony praw człowieka. Jest to stanowisko wnioskodawców przedstawione do kontroli TK.
We wniosku jako wzorce konstytucyjne wskazano art. 9, art. 30 i art. 45 ust. 1, a w odniesieniu do art. 1103⁷ pkt 2 k.p.c. także art. 21 ust. 1. Spór dotyczy dopuszczalności drogi sądowej w opisanym zakresie; komunikat nie rozstrzyga o zasadności konkretnych roszczeń odszkodowawczych.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-przed/art/12241-brak-mozliwosci-dochodzenia-przed-polskimi-sadami-odszkodowania-naleznego-od-obcego-panstwa-z-tytulu-zbrodni-wojennych-ludobojstwa-i-zbrodni-przeciwko-ludzkosci-na-skutek-uznawania-istnienia-immunitetu-jurysdykcyjnego-obcego-panstwa. Data dodania i pozyskania: 2023-05-03. Opracowanie.
Fotografia: Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło: https://trybunal.gov.pl/o-trybunale/trybunal-konstytucyjny-w-polsce/galeria-zdjec-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego/art/3309-wnetrza-siedziby-trybunalu-konstytucyjnego. Data wykonania niepodana; galeria opublikowana 2013-11-06. Pozyskano: 2026-10-13. Warunki ponownego wykorzystywania TK: https://trybunal.gov.pl/informacja-publiczna-media/ponowne-wykorzystywanie. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.