Komunikat – Granice poprawki Senatu przy przepisach o pomówieniu narodu (K 5/07)

Przekroczenie dopuszczalnego zakresu poprawki Senatu przesądziło o niekonstytucyjności przepisów dotyczących pomówienia Narodu Polskiego. W wyroku z 19 września 2008 r. TK uwzględnił zarzuty proceduralne Rzecznika Praw Obywatelskich wobec art. 112 pkt 1a i art. 132a Kodeksu karnego.
Trybunał stwierdził naruszenie art. 7 oraz art. 121 ust. 2 w związku z art. 118 ust. 1 Konstytucji. Zarzuty dotyczące art. 54 ust. 1 i art. 73, powiązanych z art. 31 ust. 3 Konstytucji, objęto umorzeniem jako niewymagające już rozstrzygnięcia. Rozprawy odbyły się 7 lipca i 8 września 2008 r.
Senat przeniósł do Kodeksu karnego regulację, którą Sejm przewidział jako część ustawy o IPN. Rozszerzył też katalog czynów podlegających polskiej ustawie karnej niezależnie od miejsca ich popełnienia, obywatelstwa sprawcy i prawa obowiązującego w tym miejscu. Zdaniem TK poprawka objęła akt pozostający poza zakresem ustawy uchwalonej przez Sejm i zerwała jej związki tematyczne z planowaną zmianą ustawy o IPN.
TK wskazał ponadto, że wprowadzenie przepisów na etapie senackim uniemożliwiło zachowanie wcześniejszych wymagań proceduralnych właściwych dla zmian kodeksów. Powiązał trudności interpretacyjne art. 132a z pominięciem szczególnej ostrożności wymaganej przy takich pracach. W ocenie Trybunału Sejm powinien był poddać poprawkę pod głosowanie i odrzucić ją bezwzględną większością.
Składowi przewodniczył Marian Grzybowski. Wojciech Hermeliński był pierwszym sprawozdawcą, a Mirosław Wyrzykowski drugim. Wojciech Hermeliński złożył zdanie odrębne.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/3320-przestepstwo-pomowienia-narodu-polskiego oraz https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/wyroki/art/5056-przestepstwo-pomowienia-narodu-polskiego. Data dodania i pozyskania: 2008-09-19. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.