Komunikat – Granice odpowiedzialności państwa za orzeczenia (SK 9/13)

Stabilność prawomocnych orzeczeń i ochrona praw jednostki wyznaczają granice odpowiedzialności odszkodowawczej państwa — wynika z rozstrzygnięcia TK z 27 października 2015 r. Trybunał rozpatrzył skargę konstytucyjną A. P. dotyczącą art. 417¹ § 2 Kodeksu cywilnego.

TK zaakceptował rozumienie zdania pierwszego tego przepisu, według którego bezprawność orzeczenia sądu cywilnego musi być oczywista, rażąca oraz obiektywna. Uznał je za zgodne z art. 77 ust. 1 w powiązaniu z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Pozostałą część postępowania umorzył.

Trybunał wskazał, że umożliwienie dochodzenia naprawienia szkody wymaga uwzględnienia także pewności prawa i zaufania do sądów. Wieloletnie podważanie każdego prawomocnego rozstrzygnięcia, niezależnie od wagi uchybienia, osłabiałoby te wartości. Sam spór o interpretację przepisu nie wystarcza do obciążenia Skarbu Państwa odpowiedzialnością. Ograniczenie służy również niezawisłości sędziowskiej i ochronie wymiaru sprawiedliwości.

Zarazem TK podkreślił obiektywny charakter bezprawności. Naruszenie konstytucyjnych praw lub wolności przez orzeczenie należy traktować jako naruszenie oczywiste i rażące. Sąd rozpoznający żądanie odszkodowania powinien zbadać ten aspekt konkretnej sprawy. Trybunał nie oceniał indywidualnych orzeczeń wydanych wobec skarżącego. Przewodniczącym składu był Piotr Tuleja, a sprawozdawcą Stanisław Rymar.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/8661-odpowiedzialnosc-odszkodowawcza-skarbu-panstwa-naprawienie-szkody-odszkodowanie-z-tytulu-szkod. Data dodania i pozyskania: 2015-10-27. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „Wizyta w Trybunale Konstytucyjnym prawników z Niemiec” (2014-05-20). Fot. Bartłomiej Cacko / BTK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6868-wizyta-w-trybunale-konstytucyjnym-prawnikow-z-niemiec.