Komunikat – Funkcjonariusz ma znać granice swoich uprawnień (SK 52/08)

Odtwarzanie obowiązków funkcjonariusza także z aktów wewnętrznych nie przesądza o niekonstytucyjności przepisu karnego. Takie stanowisko TK przedstawił 9 czerwca 2010 r., rozpoznając skargę Henryka H. Art. 231 § 1 Kodeksu karnego uznał za zgodny z art. 42 ust. 1 Konstytucji.

Trybunał wyjaśnił, że wymóg określoności chroni jednostkę przed dowolnością działania władz. Nie oznacza jednak bezwzględnego obowiązku zapisania w ustawie każdego elementu czynu. Rozstrzygające jest to, czy adresat potrafi ustalić zasadnicze znamiona przestępstwa i przewidzieć następstwa własnego zachowania.

W ocenie TK dopuszczalne jest wyjątkowe odwołanie również do źródeł opartych na ustawie, takich jak regulaminy, zakresy obowiązków czy polecenia służbowe. Funkcjonariusz ma prawny obowiązek znać reguły wyznaczające jego kompetencje. Dlatego częściowo blankietowy charakter art. 231 § 1 nie przekreśla przewidywalności odpowiedzialności.

TK zwrócił też uwagę na stopień społecznej szkodliwości. Odpowiedzialność za przestępstwo wymaga, aby przekraczał on poziom znikomy. Ciężar czynu, oceniany przez jego możliwe lub rzeczywiste następstwa, pozwala odróżnić odpowiedzialność karną od służbowej i dyscyplinarnej. Składowi przewodniczył wiceprezes TK Marek Mazurkiewicz; sprawozdawcą był Andrzej Rzepliński.

Źródła i prawa

Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/2777-ustawowe-okreslenie-odpowiedzialnosci-karnej. Data dodania i pozyskania: 2010-06-09. Opracowanie.

Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „16-18 maja 2010 roku – IV Konferencja Sędziów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Konstytucyjnego Ukrainy” (2010-05-18). Fot. TK. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6401-16-18-maja-2010-roku-iv-konferencja-sedziow-trybunalu-konstytucyjnego-i-sadu-konstytucyjnego-u.