Komunikat – Formalne oświadczenie nie może odbierać ulgi meldunkowej (SK 64/20)
9 lipca 2025 r. TK większością głosów rozstrzygnął sprawę SK 64/20. Zakwestionował historyczne przepisy ustawy o PIT w zakresie uzależniającym zwolnienie podatkowe od złożenia oświadczenia o zameldowaniu. Sentencja dotyczy art. 21 ust. 21 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 126 lit. c, w brzmieniu z lat 2007–2008, wraz z przepisami przejściowymi nowelizacji z 6 listopada 2008 r. Zdanie odrębne zgłosił Wojciech Sych.
Podstawą oceny była ochrona własności z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3, art. 84 i art. 217 Konstytucji. Pozostały zakres postępowania umorzono. Rozstrzygnięcie nie likwiduje materialnego wymogu zameldowania ani nie obejmuje ogólnie wszystkich ulg mieszkaniowych.
TK uznał, że dla realizacji celu ulgi wystarczało zameldowanie na pobyt stały przez co najmniej dwanaście miesięcy. Dodatkowe oświadczenie nie było niezbędne do przeciwdziałania bezpodstawnemu korzystaniu ze zwolnienia, ponieważ organy mogły sprawdzić zameldowanie w rejestrach i innych dostępnych dokumentach.
Trybunał wymienił między innymi dane informatyczne, deklaracje podatkowe, formularze i akty notarialne dotyczące nabycia oraz zbycia lokalu. W jego ocenie formalna czynność podatnika nie powinna przeważać nad możliwą do ustalenia rzeczywistą przesłanką zwolnienia.
Za istotną uznał również jakość przepisów: wielokrotne zmiany opodatkowania i terminów, brak wzoru oświadczenia oraz odesłania w regulacjach przejściowych do przepisów już nieobowiązujących. Zdaniem TK ich kumulacja stworzyła pułapkę dla podatników, którzy spełniali warunek zameldowania, lecz tracili ulgę z powodu niedopełnienia niejasnego obowiązku formalnego.
Trybunał powiązał tę ocenę z zaufaniem do państwa i z mieszkaniowym celem zwolnienia. W komunikacie wskazał, że wyrok może stanowić podstawę uruchomienia właściwych procedur wzruszenia ostatecznych rozstrzygnięć na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji i odpowiednich ustaw. Nie oznacza to automatycznego zwrotu podatku bez odrębnego postępowania.
Składowi przewodniczył Jarosław Wyrembak, sprawozdawcą był Andrzej Zielonacki, a ponadto orzekali Stanisław Piotrowicz, Wojciech Sych i Bogdan Święczkowski.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/uzaleznienie-zwolnienia-od-podatku-dochodowego-od-osob-fizycznych-tzw-ulga-meldunkowa-od-zlozenia-oswiadczenia-o-spelnieniu-warunkow-do-zwolnienia-3. Data dodania i pozyskania: 2025-07-10. Opracowanie.
Fotografia: Pixabay. Źródło: https://www.pexels.com/photo/calculator-and-pen-on-table-209224/. Data wykonania: 2016-09-19. Licencja Pexels: https://www.pexels.com/license/. Przygotowano pomniejszone wersje i miniatury; treść zdjęcia bez zmian.