Komunikat – Dostęp do akt IPN a ochrona prywatności (K 5/08)
TK uznał 25 listopada 2008 r., że wymaganie rekomendacji naukowej lub upoważnienia redakcji przy korzystaniu z akt IPN służy także ochronie osób, których dokumenty dotyczą. Rozpoznając wniosek Rzecznika Praw Obywatelskich, Trybunał podkreślił potrzebę wyważenia wolności badań i publikacji oraz prywatności i autonomii informacyjnej.
Art. 36 ust. 4 pkt 2 lit. b ustawy o IPN został uznany za zgodny z art. 2 oraz art. 73 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. TK potwierdził też zgodność wymogu upoważnienia redakcji albo wydawcy, zawartego w art. 36 ust. 1 pkt 3 i art. 36 ust. 4 pkt 3 lit. b, z art. 54 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Badano brzmienie przepisów nadane nowelizacją z 29 czerwca 2007 r.
Zdaniem Trybunału rekomendacja dostarcza IPN informacji pozwalających ocenić projekt badawczy i potrzebę sięgnięcia do akt. Kompetencja osoby rekomendującej może wynikać również z uznanego dorobku, a nie tylko z formalnego związku z instytucją naukową. Odmowa dostępu wymaga uzasadnienia i podlega kontroli sądu administracyjnego. TK odróżnił uznanie administracyjne od swobody dowolnego rozstrzygania.
Trybunał wskazał, że wymagane dokumenty mają zapobiegać powoływaniu się na cele badawcze lub prasowe przez osoby faktycznie realizujące inne zamiary. Związany granicami wniosku RPO, nie oceniał całości mechanizmu pod kątem dostatecznej ochrony osób opisanych w aktach. Stwierdzenie konstytucyjności w rozpatrywanym zakresie nie wyklucza badania tych samych regulacji na podstawie inaczej postawionych zarzutów.
Składowi przewodniczył Marek Kotlinowski, a sprawozdawcą była sędzia Ewa Łętowska. Przed rozprawą, na posiedzeniu niejawnym 25 listopada 2008 r., TK rozpoznał także wniosek RPO z 20 listopada 2008 r. dotyczący wyłączenia sędziów od udziału w sprawie.
Źródła i prawa
Źródło: https://trybunal.gov.pl/postepowanie-i-orzeczenia/komunikaty-prasowe/komunikaty-po/art/3418-zasady-udostepniania-dokumentow-gromadzonych-przez-instytut-pamieci-narodowej. Data dodania i pozyskania: 2008-11-25. Opracowanie.
Zdjęcie ilustracyjne z materiału TK „4 listopada 2006 roku – Nominacje w Pałacu Prezydenckim” (2006-11-04). Fot. Jan Bogacz. Źródło zdjęcia: https://trybunal.gov.pl/wiadomosci/uroczystosci-spotkania-wyklady/art/6439-4-listopada-2006-roku-nominacje-w-palacu-prezydenckim.